Hoe ontwikkelt de fitnessbranche zich wereldwijd? Het nieuwe HFA Global Report 2026 geeft een actueel beeld van de commerciële fitnessindustrie in meer dan 30 markten wereldwijd. Het rapport combineert marktdata met trends, verwachtingen van fitnessondernemers en ontwikkelingen die de sector de komende jaren gaan beïnvloeden.

In het rapport vind je onder andere informatie over marktomvang, omzet, aantal fitnesslocaties, ledenaantallen en marktpenetratie, aangevuld met regionale en nationale marktanalyses.

Ook komen thema’s aan bod als veranderend consumentengedrag, krachttraining, community, recovery & wellness, technologie, healthcare-integratie en de verwachtingen van fitnessoperators voor 2026. Nederland heeft bovendien een eigen landenprofiel met cijfers en ontwikkelingen binnen de Nederlandse fitnessmarkt.

Download het HFA Global Report 2026

Lid van NL Actief? Download het volledige rapport in ‘Mijn NL Actief’.

Nog geen lid van NL Actief? Laat dan hieronder je gegevens achter of mail naar info@nlactief.nl

Wat is #BEACTIVEDAY?
Waarom meedoen als club aan #BEACTIVEDAY?
Hoe doe je mee als club?
Word officieel onderdeel van de #BEACTIVEDAY campagne
Doe mee en maak impact

#BEACTIVEDAY is een jaarlijkse Europese campagne die mensen in beweging brengt en laat ervaren hoe leuk én belangrijk een actieve leefstijl is.

Ook in 2026 zet NL Actief zich als brancheorganisatie van de Nederlandse fitness- en beweegsector in om #BEACTIVEDAY onder de aandacht te brengen en zoveel mogelijk mensen te stimuleren om actief te worden.

Tijdens #BEACTIVEDAY openen fitnessclubs en andere sport- en beweegaanbieders hun deuren en organiseren zij activiteiten waarmee mensen op een laagdrempelige manier kennis kunnen maken met sport en bewegen. Van gratis proeflessen en workshops tot challenges en lokale evenementen

#BEACTIVEDAY is een Europees initiatief van EuropeActive, de Europese brancheorganisatie voor de fitness- en beweegsector. De campagne sluit aan bij de European Week of Sport van de Europese Commissie en heeft als doel om meer mensen, vaker in beweging te krijgen.

In 2026 staat mentale gezondheid centraal.

Wat is #BEACTIVEDAY?

#BEACTIVEDAY is een jaarlijkse Europese campagne van EuropeActive, in Nederland gedragen door NL Actief. Al tien jaar lang staat in de European Week of Sport één boodschap centraal: laten zien dat bewegen leuk, laagdrempelig en belangrijk is voor iedereen.

Van 23 t/m 30 september 2026 zetten fitnessclubs, studio’s en trainers hun deuren open voor gratis activiteiten, open dagen en speciale events.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Kennismakingslessen en workshops
• Inloopdagen met coaches en trainers
• Extra groepslessen of family-workouts
• Speciale acties en evenementen per club

#BEACTIVEDAY is een beweging die:

✅ Mensen bewuster maakt van het belang van een actieve leefstijl, juist in een tijd waarin stilzitten de norm is.
✅ Clubs en trainers zichtbaar maakt als dé plekken waar gezondheid, vitaliteit en plezier samenkomen.
✅ De kracht van onze sector laat zien, door overal in Europa tegelijk duizenden mensen in beweging te brengen.

Waarom meedoen als club aan #BEACTIVEDAY? 🚀

Een open dag organiseren klinkt misschien als iets dat je al vaker hebt gedaan. Maar #BEACTIVEDAY is nét anders: je profiteert van een landelijke campagne, je sluit aan bij een groter verhaal en je laat concreet zien dat jouw club er toe doet in de buurt.

Dit is waarom het écht interessant is:

1. Nieuwe instroom van potentiële leden

Gratis activiteiten verlagen de drempel voor mensen die twijfelen om te starten. Uit eerdere edities blijkt dat clubs vaak tientallen nieuwe bezoekers verwelkomen, waarvan een deel zich direct inschrijft, en een groter deel in de weken daarna terugkomt. Denk dus aan vervolgafspraken, intakegesprekken en proefabonnementen.

2. Extra zichtbaarheid zonder mediabudget

Normaal moet je flink adverteren om bereik te krijgen. Tijdens #BEACTIVEDAY lift je mee op de landelijke en Europese publiciteit van NL Actief en EuropeActive.

• Persberichten en social media zorgen voor gratis media-aandacht.
• Je naam komt in landelijke overzichten van deelnemende clubs.
• Lokale kranten en gemeenten pakken het vaak ook op → meer bereik zonder dat jij extra betaalt.

3. Meer waarde voor je huidige leden

Gebruik deze dag ook vooral als retentie-tool: laat leden hun vrienden of collega’s meenemen. Dat levert niet alleen nieuwe leads op, maar versterkt ook de community binnen je club.

Dit vergroot de kans dat bestaande leden langer blijven, omdat hun sportomgeving socialer en leuker wordt.

4. Positionering als maatschappelijke speler

#BEACTIVEDAY is niet zomaar een open dag. Je laat zien dat jouw club bijdraagt aan een gezonder Nederland – iets waar ook gemeenten, scholen en werkgevers gevoelig voor zijn.

Clubs die hier slim op inspelen, leggen vaak nieuwe contacten met lokale partners of krijgen aandacht van de gemeente of pers.

5. Concreet rendement voor je business

Uiteindelijk levert deelname meer op dan alleen goodwill. Meer bezoekers → meer proeflessen → meer leden. Clubs die actief meedoen, zien vaak een duidelijke stijging in hun inschrijvingen in september/oktober.

Hoe doe je mee als club aan #BEACTIVEDAY?

Meedoen aan #BEACTIVEDAY klinkt simpel: je zet je deuren open en je bent onderdeel van een landelijke campagne.

Maar het verschil zit in de aanpak. Organiseer je “gewoon een open dag”, dan krijg je misschien wat losse bezoekers. Pak je het strategisch aan, dan levert het je nieuwe leden, meer zichtbaarheid en langdurige relaties op.

Vooraf: goede voorbereiding is het halve werk

Denk bij de voorbereiding verder dan alleen een datum prikken. Stel jezelf vragen zoals: Wie wil ik bereiken? Wat wil ik dat ze ervaren? En wat wil ik dat de uitkomst is?

Bijvoorbeeld: wil je meer gezinnen aantrekken? Plan dan een gezinsworkout of een kids challenge mét koffiecorner voor de ouders. Wil je juist meer zakelijke klanten? Bied een korte lunch-workout aan met aansluitend een vitaliteitsworkshop.

Belangrijk is dat je van tevoren duidelijk maakt wat bezoekers kunnen verwachten. Meld je aan en ontvang de toolkit van NL Actief voor posters, social media visuals en nieuwsbriefteksten, maar voeg altijd je eigen sausje toe.

Foto’s van je eigen trainers of leden werken bijvoorbeeld veel beter dan stockbeelden; herkenbaarheid maakt de drempel lager.

Daarnaast: maak een plan voor inschrijvingen. Werk bijvoorbeeld met een online formulier of QR-code zodat mensen vooraf of ter plekke hun gegevens achterlaten. Zo voorkom je dat bezoekers “verdwijnen” zonder opvolging.

Tijdens: maak het een ervaring, geen rondleiding

Een open dag is geen museumtour. Bezoekers willen voelen wat jouw club uniek maakt. Zorg daarom dat er altijd iets te doen of te ervaren is:

• Een korte circuittraining of HIIT van 15 minuten waar iedereen kan instromen.
• Gratis health checks, zoals een body scan, bloeddrukmeting of conditietest.
• Mini-workshops: denk aan een lesje yoga, boksen of core-training.

Zorg ook voor sfeer. Muziek, een warm welkom bij de ingang, ballonnen of banners maken dat mensen zich meteen op hun gemak voelen. Laat je team zichtbaar aanwezig zijn, zodat bezoekers direct aangesproken en geholpen worden.

En misschien wel de belangrijkste tip: zorg voor structuur. Plan tijdsloten of activiteiten op vaste momenten zodat er flow in de dag zit. Geef iedere bezoeker een duidelijk begin (welkom + korte uitleg), een beleving (meedoen, ervaren) en een einde (persoonlijk gesprek + aanbod).

Na afloop: de opvolging bepaalt je resultaat

De grootste fout die clubs maken, is dat de energie na de dag meteen wegzakt. Terwijl juist de dagen erna cruciaal zijn.

• Bedank iedereen persoonlijk: stuur dezelfde avond nog een mail of WhatsApp-bericht met een foto van de dag en een persoonlijke uitnodiging om terug te komen.
• Maak het concreet: bied een proefweek aan, een intake met coach of een tijdelijke actie (“Meld je deze week aan en train oktober gratis”).
• Hou het momentum langer vast: plaats foto’s en video’s op je social media met de hashtag #BEACTIVEDAY en tag NL Actief.
• Plan directe afspraken: als iemand tijdens de open dag enthousiast was, laat ze niet zelf terugkomen – plan gelijk een intake of proefles in.

Word officieel onderdeel van de #BEACTIVEDAY campagne

Meld je officieel aan via Mijn NL Actief. Zo ben je officieel onderdeel van de campagne en ontvang je toegang tot de toolkit.

Ontvang de NL Actief toolkit

Doe je mee met #BEACTIVEDAY? Dan sta je er niet alleen voor. Speciaal voor deelnemende clubs en studio’s heeft NL Actief de Toolkit Open Dag ontwikkeld.

Daarin vind je:

✅ Praktische tools en kant-en-klare campagnematerialen
✅ Inspiratie voor acties en evenementen
✅ Tips voor maximale impact

Daarnaast ontvang je versiering voor jouw club!

Voor vragen kun je mailen naar info@nlactief.nl of bellen naar 085-4869100.

Doe mee en maak impact 🚀

#BEACTIVEDAY is hét moment om als sector één boodschap uit te dragen: fitness is er voor iedereen.

Zet daarom 23 september 2026 groot in je agenda, meld je club of studio aan en laat samen zien dat fitness de krachtigste gelijkmaker is die er bestaat.

Samen brengen we Nederland in beweging!

Auteur: Melanie Verbueken

Voor fitnessondernemers is het essentieel om up-to-date te blijven: nieuwe inzichten, netwerken met collega’s, innovaties spotten en jezelf blijven ontwikkelen.

Daarom hebben we een overzicht gemaakt van de belangrijkste evenementen in de branche. Zet ze meteen in je agenda!

23 t/m 30 september 2026 – Europese Week van de Sport & #BEACTIVE DAY
24 t/m 26 september 2026 – HFA European Congress (Londen)
4 november 2026 – Sport Ondernemers Expo (Gorinchem)
27 en 28 november 2026 – Festyfit (Papendal)
8 t/m 11 april 2027 – FIBO (Keulen)
27 t/m 30 mei 2027 – RiminiWellness (Italië)

23 t/m 30 september 2026 – Europese Week van de Sport & #BEACTIVE DAY

Van 23 t/m 30 september vindt de Europese Week van de Sport plaats: dé Europese campagne die iedereen aanmoedigt om in beweging te komen.

In 2026 ligt de focus op mentale gezondheid en welzijn en juist daar kan de fitnessbranche het verschil maken.

Voor wie?

Voor alle fitnessondernemers die nieuwe leden willen aantrekken en hun club willen laten zien aan de buurt. September is hét moment: mensen komen terug van vakantie en pakken hun routine weer op.

Waarom je meedoet?

✓ Organiseer een open dag en laat potentiële leden laagdrempelig kennismaken met jouw club
✓ Haak aan bij een grote Europese campagne met landelijke zichtbaarheid
✓ Het thema mentale gezondheid sluit perfect aan bij de maatschappelijke rol van fitness

Locatie & tijd

📍 Bij jou in de club!
📅 23 t/m 30 september 2026
🔗 Meer informatie over #BEACTIVE DAY

24 t/m 26 september 2026 – HFA European Congress (Londen)

Het HFA European Congress is een van de belangrijkste internationale congressen voor de fitnessbranche.

Tijdens dit event wordt het jaarlijkse HFA Global Report gepresenteerd, met daarin ook een bijdrage van NL Actief: het artikel met de Dutch Market Insights, geschreven samen met dr. Jan Middelkamp.

Voor wie?

Voor fitnessondernemers, managers en professionals die willen weten waar de branche internationaal naartoe beweegt en hun netwerk over de grens willen uitbreiden.

Waarom je erbij wil zijn?

✓ De presentatie van het HFA Global Report, mét de Nederlandse marktcijfers
✓ Twee dagen vol lezingen over trends, cijfers en ontwikkelingen in de branche
✓ Netwerken met professionals uit heel Europa op een iconische locatie

Locatie & tijd

📍 London Stadium, Queen Elizabeth Olympic Park, Londen
📅 24 t/m 26 september 2026
🔗 Meer informatie & tickets

4 november 2026 – Sport Ondernemers Expo (Gorinchem)

Speciaal voor fitnessondernemend Nederland lanceren wij, in samenwerking met ZPRESS Events, de Sport Ondernemers Expo (SOE)! Na 14 succesvolle edities van de Nationale Sport Vakbeurs, met jaarlijks ruim 5.000 bezoekers, zetten we de volgende stap.

Voor het eerst krijgt ook de grootste sport van Nederland – fitness – een eigen landelijke, zakelijke bijeenkomst. Een inspirerend event waar ondernemerschap, innovatie en toekomstgericht denken centraal staan.

Voor wie?

Voor fitnessondernemers en sportprofessionals die in contact willen komen met collega’s en leveranciers, relaties willen versterken en nieuwe samenwerkingen willen starten.

Waarom je erbij wil zijn?

✓ Dé zakelijke ontmoetingsplek voor fitnessondernemend Nederland
✓ Hier komt écht de hele sport bij elkaar
✓ Volop ruimte voor netwerken, innovatie en inspiratie

Locatie & tijd

📍 Evenementenhal Gorinchem
📅 Woensdag 4 november 2026, 10:00 – 17:00 uur
🔗 Meer informatie

27 en 28 november 2026 – Festyfit (Papendal)

Festyfit is meer dan een sportevenement: het is hét jaarlijkse dagje uit voor iedereen die leeft en werkt in de wereld van fitness, lifestyle en gezondheid.

Of je nu ondernemer, instructeur, voedingscoach of fanatieke sporter bent – Festyfit brengt je samen met gelijkgestemden, boordevol inspiratie, energie en nieuwe ideeën.

Voor wie?

Voor fitnessondernemers, trainers/coaches, lifestyle- en voedingscoaches, sportliefhebbers én leveranciers. Iedereen die werkt in, of betrokken is bij de fitnessbranche, vindt hier iets waardevols.

Waarom je erbij wil zijn?

✓ Inspirerende activiteiten: van workouts tot lezingen en experiences
✓ VIP Business Programma met exclusieve keynotes en break-out sessies voor ondernemers en managers
✓ Beursvloer & meetingpoint om te netwerken met collega’s, merken en experts
✓ Thema-routes voor o.a. ClubJoy fans, stepliefhebbers, body & mind professionals en dance addicts
✓ Trainers uit binnen- en buitenland zorgen voor een ongekende energie

Locatie & tijd

📍 Papendal, Papendallaan 3, Arnhem
📅 27 en 28 november 2026
🔗 Meer informatie

8 t/m 11 april 2027 – FIBO (Keulen)

FIBO is ’s werelds grootste vakbeurs voor gezondheid, fitness en wellness. Vier dagen lang verandert Keulen in het internationale hart van de fitnessbranche.

Voor wie?

Voor álle fitnessondernemers die op de hoogte willen blijven van trends, nieuwe producten willen ontdekken, internationale connecties willen leggen en inspiratie zoeken voor hun club of studio. Van zelfstandige trainers tot keten-eigenaren en alles daartussenin.

Waarom je erbij wil zijn?

✓ Laat je inspireren door de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van training, voeding, technologie en vitaliteit
✓ Bouw aan je (inter)nationale netwerk

Locatie & tijd

📍 Exhibition Center Cologne, Messeplatz 1, 50679 Keulen
📅 8 t/m 11 april 2027
🕒 Dagelijks van 09:00 tot 18:00 uur
🔗 Meer informatie & tickets

27 t/m 30 mei 2027 – RiminiWellness (Italië)

RiminiWellness is één van de grootste events in Europa op het gebied van fitness, wellness en gezondheid. Als partner nodigt NL Actief je uit om hierbij aanwezig te zijn. Je krijgt er een goed beeld van waar de branche internationaal naartoe beweegt.

Denk aan thema’s als:
✓ Nieuwe verdienmodellen voor clubs
✓ De rol van technologie en AI
✓ Gezondheid en preventie
✓ Internationale samenwerking binnen de sector

Ook komen tijdens het event brancheorganisaties en experts uit de hele wereld samen, onder andere tijdens de World Active Summit.

Waarom je erbij wil zijn?

✓ Praktische ideeën voor je eigen club of organisatie
✓ Inzicht in internationale ontwikkelingen
✓ Nieuwe contacten in binnen- en buitenland

Locatie & tijd

📍 Rimini Expo Centre, Rimini (Italië)
📅 27 t/m 30 mei 2027
🔗 Meer informatie volgt

Mis jij nog een belangrijk event in dit overzicht?

We willen deze kalender zo compleet mogelijk maken voor fitnessondernemers in Nederland. Organiseer jij een relevant evenement of ken je een bijeenkomst die echt niet mag ontbreken? Laat het ons weten! Stuur een mail naar info@nlactief.nl en we nemen jouw suggestie mee.

We voegen voortdurend nieuwe evenementen toe, actualiseren data en breiden informatie uit zodra die beschikbaar is. Kom dus regelmatig terug of sla deze pagina op in je favorieten, zodat je niks mist.

Auteur: Melanie Verbueken

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 13-08-2026

Vanaf 15 augustus 2026 treedt de nieuwe Cyberbeveiligingswet in werking.
Maar wat betekent dit voor fitnessondernemers? Moet je jouw organisatie
registreren of aan nieuwe verplichtingen voldoen?

Het korte antwoord is: voor de meeste fitnessondernemingen waarschijnlijk
niet. Toch is dit een goed moment om stil te staan bij de digitale veiligheid van jouw
organisatie.

De Cyberbeveiligingswet is de Nederlandse uitwerking van de Europese NIS2-
richtlijn en heeft als doel de digitale weerbaarheid van organisaties die essentiële of
belangrijke diensten leveren te vergroten.

Valt jouw fitnessonderneming onder de Cyberbeveiligingswet?

Voor de meeste fitnessondernemingen is het antwoord nee. Toch is het verstandig
om dit even te controleren.

Je valt waarschijnlijk niet onder de Cyberbeveiligingswet als:

• je een reguliere fitnessclub, sportschool, boutique studio of personal trainingstudio exploiteert;
• je geen essentiële of belangrijke maatschappelijke dienst levert zoals bedoeld in de wet;
• je niet actief bent in één van de sectoren waarop de Cyberbeveiligingswet van toepassing is.

Je kunt wel onder de Cyberbeveiligingswet vallen als:

• jouw organisatie actief is in een sector die als essentieel of belangrijk is aangewezen, zoals gezondheidszorg, energie, drinkwater, digitale infrastructuur, overheid of vervoer;
• je voldoet aan de omvangscriteria die voor veel organisaties gelden: 50 of meer medewerkers óf een jaaromzet of balanstotaal van meer dan € 10 miljoen;
• of wanneer jouw organisatie door de overheid of toezichthouder expliciet als essentiële of belangrijke entiteit is aangewezen.

Doe de snelle check

Beantwoord onderstaande vragen:

• ✅ Is jouw organisatie actief in één van de aangewezen sectoren?
• ✅ Heeft jouw organisatie 50 of meer medewerkers óf een jaaromzet of balanstotaal van meer dan € 10 miljoen?
• ✅ Ben je door een toezichthouder of overheid geïnformeerd dat jouw organisatie onder de Cyberbeveiligingswet valt?

Kun je alle drie de vragen met ‘nee’ beantwoorden? Dan is de kans groot dat de Cyberbeveiligingswet niet rechtstreeks op jouw organisatie van toepassing is.

Waarom is dit dan toch relevant?

Ook al geldt de Cyberbeveiligingswet waarschijnlijk niet direct voor jouw organisatie,
cybercriminaliteit raakt steeds vaker ook het mkb.

Fitnessondernemingen verwerken dagelijks persoonsgegevens van leden,
beschikken over betaalgegevens en werken met ledenadministraties,
toegangscontrolesystemen, boekhoudsoftware en cloudapplicaties.

Een cyberaanval of datalek kan daardoor grote gevolgen hebben voor de continuïteit van jouw
onderneming.

Daarnaast kunnen leveranciers, gemeenten, zorgpartners of andere organisaties
waarmee je samenwerkt in de toekomst vragen stellen over jouw digitale beveiliging.

Organisaties die wél onder de Cyberbeveiligingswet vallen, moeten namelijk ook
kritisch kijken naar de digitale veiligheid van hun leveranciers en ketenpartners.

Cyberveilig ondernemen: een praktische checklist

Ook als de Cyberbeveiligingswet niet rechtstreeks op jouw organisatie van
toepassing is, kun je vandaag al veel doen om de digitale veiligheid van jouw
onderneming te verbeteren.

Loop onderstaande checklist eens langs:

• ☐ Gebruik je multifactorauthenticatie (MFA) voor belangrijke accounts?
• ☐ Gebruiken jij en je medewerkers sterke, unieke wachtwoorden of een
• wachtwoordmanager?
• ☐ Worden computers, telefoons en software automatisch bijgewerkt?
• ☐ Maak je regelmatig back-ups van belangrijke bedrijfs- en ledengegevens?
• ☐ Weten medewerkers hoe zij phishingmails en verdachte berichten herkennen?
• ☐ Is duidelijk wie toegang heeft tot jouw ledenadministratie en andere gevoelige
• gegevens?
• ☐ Controleer je regelmatig of oud-medewerkers nog toegang hebben tot systemen?
• ☐ Heb je afspraken gemaakt met softwareleveranciers over de beveiliging van
• persoonsgegevens?
• ☐ Weet je wat je moet doen bij een cyberincident of datalek?
• ☐ Is jouw privacy- en informatiebeveiligingsbeleid nog actueel?

Kun je meerdere vragen niet met ‘nee’ beantwoorden? Dan is dit een goed moment om
jouw digitale veiligheid onder de loep te nemen.

Cyberveiligheid begint bij bewustwording

Veel cyberincidenten ontstaan niet door geavanceerde hackers, maar door
menselijke fouten. Denk aan een phishingmail, een zwak wachtwoord of een
vergeten software-update.

Door aandacht te besteden aan eenvoudige basismaatregelen verklein je de kans op
cyberincidenten aanzienlijk en bescherm je niet alleen jouw onderneming, maar ook
de gegevens van je leden en medewerkers.

Meer informatie

De Cyberbeveiligingswet geldt vanaf 15 augustus 2026. Organisaties die onder de
wet vallen krijgen onder andere een zorgplicht, registratieplicht en meldplicht voor
ernstige cyberincidenten.

Twijfel je of jouw organisatie onder de wet valt? Kijk dan op de website van de
Rijksoverheid of het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC).

Ook wanneer de wet niet rechtstreeks op jouw fitnessonderneming van toepassing is,
blijft digitale veiligheid belangrijk.

Een goede basisbeveiliging helpt om
cyberincidenten te voorkomen en draagt bij aan een professionele en
toekomstbestendige bedrijfsvoering.

Samenvatting

Fitness is ook in 2025 met afstand de meest beoefende sport van Nederland: bijna 1 op de 5 Nederlanders traint wekelijks individueel in de sportschool. 

Tegelijkertijd laat nieuw onderzoek van het Mulier Instituut zien dat mensen maar heel beperkt willen reizen naar een sportschool: gemiddeld 13 minuten met de auto en 15 minuten met de fiets. 

De vraag naar fitness groeit dus, maar je vangt die vraag vooral in een kleine straal rondom je locatie. 

In dit blog zetten we de belangrijkste cijfers uit beide onderzoeken op een rij en vertalen we ze naar concrete kansen voor jou als fitnessondernemer.

Inleiding

Twee nieuwe onderzoeken geven samen een scherp beeld van de Nederlandse fitnessmarkt. 

Het rapport Zo Sport Nederland 2025 van NOC*NSF bevestigt dat fitness de onbetwiste nummer 1 sport van Nederland is. 

En het onderzoek Acceptabele reistijden naar sport- en beweegvoorzieningen van het Mulier Instituut en het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid laat zien hoe ver mensen bereid zijn te reizen om te sporten. 

De combinatie van die twee is voor jou als ondernemer goud waard: je weet hoe groot de vraag is én binnen welke straal je die vraag kunt bedienen.

Fitness blijft met afstand de populairste sport

Uit Zo Sport Nederland 2025 blijkt dat fitness individueel (binnen) ook in 2025 veruit de meest beoefende sport van Nederland is. 

Bijna 1 op de 5 Nederlanders (19%) deed deze sport minimaal één maand wekelijks. 

Ter vergelijking: wandelsport volgt op plek twee met 14%, hardlopen op drie met 6%. Tel je fitness in groepsverband (3%) erbij op, dan is de voorsprong nog groter.

We hebben een paar cijfers uit het rapport voor je verzameld:

Fitness is bij jongeren populairder dan voetbal

Bij 13- t/m 18-jarigen staat fitness individueel (binnen) met 16% bovenaan, boven voetbal (13%). 

Een nieuwe generatie groeit dus op met de sportschool als vanzelfsprekende sportomgeving. 

Hoe je deze doelgroep verantwoord bedient, lees je in ons artikel over jeugd en fitness.

De groep 31- t/m 44-jarigen groeit hard

De sportdeelname in deze leeftijdsgroep steeg met 5,9%, duidelijk harder dan de bevolkingsgroei (+1,6%). 

Vooral vrouwen in deze groep zijn meer en vaker gaan sporten: hun sportfrequentie steeg van 7,6 naar 8,3 keer per maand. 

Belangrijk detail: vrouwen sporten vaker dan mannen bij een ondernemende sportaanbieder. Deze groeigroep komt dus voor een groot deel bij jou binnen.

Zorgpunt: de 65- t/m 80-jarigen haken af

In deze groep daalde de sportdeelname (-2,9%), terwijl de bevolking juist groeide (+1,8%). 

Gezondheidsklachten zijn de belangrijkste redenen om niet te sporten. 

Precies daar ligt een kans voor clubs met laagdrempelig, begeleid aanbod, denk aan senioren fitness en preventieve programma’s.

Bijna 2 miljoen niet-sporters willen in beweging komen

Zo’n 31% van de Nederlanders sport niet, maar 38% van die groep wil daar verandering in brengen. 

En welke sport overwegen zij het vaakst? Fitness individueel (45%), op grote afstand gevolgd door wandelen (22%) en zwemmen (14%). De potentiële instroom voor de fitnessbranche is dus enorm.

De boodschap is duidelijk: de vraag naar fitness groeit. Maar waar zitten die (potentiële) leden precies? Daarvoor kijken we naar het tweede onderzoek.

Hoe ver wil een lid reizen naar jouw sportschool?

Het Mulier Instituut onderzocht samen met het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid onder ruim 2.700 Nederlanders (16+) hoe belangrijk zij de bereikbaarheid van sport- en beweegvoorzieningen vinden, hoe ze reizen en hoe lang ze maximaal willen reizen.

Hieronder delen we de belangrijkste inzichten:

De fiets is koning

Fietsen is de belangrijkste vervoerswijze naar sport- en beweegvoorzieningen. Gemiddeld zijn Nederlanders bereid 19 minuten te fietsen naar een sportlocatie. 

Specifiek voor de sportschool geldt volgens dit onderzoek: 48% van de bezoekers komt met de fiets, 38% met de auto en slechts 13% te voet. Het OV speelt vrijwel geen rol.

Mensen willen hun sportschool dichtbij

En hier wordt het interessant: de acceptabele reistijd naar een sportschool is de kortste van alle onderzochte voorzieningen. 

Gemiddeld vinden Nederlanders 13 minuten met de auto en 15 minuten met de fiets acceptabel. 

Ter vergelijking: naar een zwembad accepteren mensen 19-20 minuten en naar een natuurgebied zelfs 25-26 minuten. 

Naar een plek waar je meerdere keren per week komt, wil je simpelweg niet ver reizen.

Bereikbaarheid per fiets en auto is de norm

Op de vraag met welke vervoerswijzen mensen vinden dat ze een sportschool in ieder geval moeten kunnen bereiken, noemt 70% de fiets en 49% de auto. Beide moeten dus op orde zijn.

Wat betekent dit voor jou als fitnessondernemer?

De combinatie van beide onderzoeken levert een aantal interessante inzichten op:

1. Je verzorgingsgebied is kleiner dan je denkt

Reken met een straal van zo’n 13 autominuten en 15 fietsminuten rond je club. Daarbuiten haken potentiële leden snel af; hoe goed je aanbod ook is. 

Dit heeft dus ook directe gevolgen voor je marketing: adverteren buiten die zone levert minder op. Richt je advertentiebudget, huis-aan-huisacties en lokale samenwerkingen dus op de wijken binnen die reistijd. 

En breng in kaart hoeveel mensen uit jouw doelgroepen daar wonen; het marktrapport doelgroepen helpt je daarbij op weg.

2. Investeer in fietsbereikbaarheid

Met 70% van de Nederlanders die vindt dat een sportschool per fiets bereikbaar moet zijn, is een goede, veilige en zichtbare fietsenstalling geen detail maar een vestigingsfactor. 

Denk ook aan oplaadpunten voor e-bikes, zichtbaarheid vanaf fietsroutes en duidelijke bewegwijzering. 

Tegelijk blijft de auto voor bijna de helft van de mensen een voorwaarde – parkeren moet dus ook geregeld zijn.

3. Speel in op de groeigroepen

De cijfers wijzen je de weg: vrouwen van 31 t/m 44 jaar zijn dé groeimotor en kiezen bovengemiddeld vaak voor een ondernemende sportaanbieder. 

Zorg dat je aanbod, communicatie en roosters (denk aan kinderopvang, flexibele tijden, exclusieve groepslessen) op deze groep aansluiten. 

En vergeet de senioren niet: een groeiende bevolkingsgroep die nu juist afhaakt. Laagdrempelig, begeleid aanbod dicht bij huis is precies wat deze groep over de streep kan trekken.

4. De 2 miljoen twijfelaars wonen ook in jouw buurt

Bijna 2 miljoen niet-sporters willen gaan sporten en fitness is hun eerste keuze. Een deel van hen woont binnen de straal van 15 fietsminuten. 

De drempels die zij noemen: gezondheidsklachten, zich niet op hun gemak voelen in een groep, geen tijd: kun je met je aanbod en communicatie direct adresseren. 

Denk aan proeflessen, intake met persoonlijke begeleiding en communicatie die nadrukkelijk niet alleen op ervaren sporters is gericht. 

Meer weten over wat mensen motiveert om te (blijven) fitnessen? Lees dan ook waarom fitness zo populair is.

Conclusie: grote vraag, kleine straal

Fitness is de grootste sport van Nederland en de vraag groeit onder jongeren, onder 31- t/m 44-jarigen en onder bijna 2 miljoen niet-sporters die willen starten. 

Die vraag verzilver je vooral lokaal: mensen kiezen een sportschool binnen zo’n 15 minuten van huis en komen het liefst op de fiets. 

Wie zijn verzorgingsgebied kent, zijn bereikbaarheid op orde heeft en zijn aanbod afstemt op de groeigroepen, staat er in 2026 uitstekend voor.

Wil je als fitnessondernemer altijd als eerste op de hoogte zijn van dit soort branche-inzichten? Word lid van NL Actief en profiteer van kennis, onderzoek, collectiviteitsvoordeel en een sterke lobby voor de branche.

Arnhem, 5 augustus 2026

Een sociaal veilige sportomgeving is belangrijk voor iedereen die sport, werkt of onderneemt in onze sector. Fitnessondernemers leveren daar iedere dag een belangrijke bijdrage aan. NL Actief ondersteunt daarom de ambitie om sociale veiligheid en integriteit binnen de sport verder te versterken.

Het kabinet werkt aan de Wet integere sport. Deze wet moet bijdragen aan een veilige en integere sportsector en bevat voorstellen die mogelijk ook gevolgen krijgen voor ondernemende sportaanbieders. De precieze uitwerking staat echter nog niet vast.

NL Actief volgt de ontwikkeling van de wet daarom op de voet en brengt de positie en dagelijkse praktijk van ondernemende sportaanbieders actief onder de aandacht bij politiek en ministerie. Tegelijkertijd ondersteunen we onze leden met praktische informatie en hulpmiddelen waarmee zij nu al verder kunnen werken aan een sociaal veilige sportomgeving.

De Wet integere sport is nog in ontwikkeling

Op 26 juni 2026 stemde de ministerraad in met het wetsvoorstel voor de Wet integere sport. Het voorstel gaat voor advies naar de Raad van State en moet daarna nog worden behandeld door de Tweede en Eerste Kamer.

Op dit moment gelden er dus nog geen nieuwe verplichtingen vanuit de Wet integere sport. Tijdens het verdere wetgevingsproces kan het voorstel bovendien nog worden aangepast.

Zoals het voorstel nu is vormgegeven, kan de wet naast sportverenigingen en sportbonden ook betrekking hebben op de zogenoemde ‘anders georganiseerde sport’. Daaronder kunnen ook ondernemende sportaanbieders, waaronder fitnessondernemingen, vallen.

Voor NL Actief is het belangrijk dat eventuele gevolgen voor onze branche vooraf helder, uitvoerbaar en proportioneel zijn. Daarom zijn we achter de schermen actief betrokken bij de ontwikkelingen en brengen we de belangen van onze branche onder de aandacht bij politiek en overheid.

Wat wil de Wet integere sport regelen?

Het wetsvoorstel is bedoeld om de aanpak van onder andere grensoverschrijdend gedrag, doping en wedstrijdmanipulatie binnen de sport verder te versterken.

Onderdeel van het voorstel is de oprichting van Integere Sport Nederland (ISN). Dit moet een onafhankelijke organisatie worden waar meldingen kunnen worden gedaan en onderzocht en die sportorganisaties kan adviseren over de opvolging daarvan. Het voorstel is dat onder andere de huidige Dopingautoriteit en het Centrum Veilige Sport Nederland hierin opgaan.

Daarnaast bevat het wetsvoorstel onder meer bepalingen over normen en gedragsregels en over procedures voor het melden en opvolgen van signalen.

De precieze betekenis hiervan voor verschillende typen sportaanbieders wordt tijdens het verdere wetgevingsproces nader bepaald.

NL Actief brengt de praktijk van ondernemers in

NL Actief onderschrijft het belang van een veilige en integere sportsector. Tegelijkertijd vinden we het belangrijk dat nieuwe regelgeving goed aansluit op de praktijk van ondernemende sportaanbieders.

Daarom behartigen we actief de belangen van onze achterban. Daarbij vragen we in het bijzonder aandacht voor drie onderwerpen.

• Duidelijkheid over de reikwijdte
  Voor ondernemers moet helder zijn welke organisaties onder de wet vallen en welke verantwoordelijkheden daarbij horen. Een duidelijke afbakening helpt ondernemers om zich goed voor te bereiden en voorkomt onduidelijkheid in de uitvoering.

• Proportionele en uitvoerbare regels
  Nieuwe verplichtingen moeten bijdragen aan het doel van de wet én in de dagelijkse praktijk werkbaar zijn. Daarbij is het belangrijk rekening te houden met de diversiteit binnen de ondernemende sportsector en de gevolgen voor het mkb.
• Zorgvuldige procedures en rechtsbescherming
  Een goed functionerend en onafhankelijk meldsysteem kan bijdragen aan sociale veiligheid. Tegelijkertijd is het belangrijk dat procedures helder en zorgvuldig zijn en dat de positie van alle betrokkenen voldoende is gewaarborgd.

Onze inzet is daarmee constructief: bijdragen aan een sterke aanpak van sociale veiligheid en integriteit én ervoor zorgen dat de kennis en praktijkervaring van ondernemende sportaanbieders worden meegenomen in de verdere uitwerking.

Wat betekent dit voor jou als fitnessondernemer?

Voorlopig verandert de Wet integere sport niets aan je wettelijke verplichtingen: het voorstel is nog geen wet.

Sociale veiligheid is tegelijkertijd niet nieuw. Ondernemers hebben nu al verantwoordelijkheden op dit gebied. Zo gelden voor werkgevers vanuit de Arbeidsomstandighedenwet verplichtingen om psychosociale arbeidsbelasting zoveel mogelijk te voorkomen.

Maar sociale veiligheid gaat verder dan alleen het voldoen aan regels. Een omgeving waarin sporters en medewerkers zich welkom, gerespecteerd en veilig voelen, hoort bij professioneel ondernemerschap en draagt bij aan een sterke en toekomstbestendige organisatie.

Daarom ondersteunen wij ondernemers om hier praktisch invulling aan te geven.

Praktisch aan de slag met sociale veiligheid

Je hoeft niet te wachten op nieuwe wetgeving om stappen te zetten. Veel maatregelen die bijdragen aan sociale veiligheid passen bij goed werkgeverschap en een professionele bedrijfsvoering.

Denk bijvoorbeeld aan:

Zorg voor duidelijke gedragsregels
Leg vast welk gedrag je binnen jouw organisatie verwacht van medewerkers, trainers en leden. Een heldere gedragscode geeft richting en biedt houvast wanneer grenzen worden overschreden.

Zorg voor een toegankelijke meldprocedure
Maak duidelijk waar medewerkers en sporters terechtkunnen met een signaal, klacht of melding en hoe deze vervolgens zorgvuldig wordt opgepakt en behandeld.

Zorg voor toegang tot een vertrouwenspersoon
Een vertrouwenspersoon biedt medewerkers een veilige plek om ervaringen of zorgen te bespreken en kan ondersteunen bij het bepalen van mogelijke vervolgstappen.

Zorg voor een passend VOG-beleid
Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) kan een belangrijk onderdeel zijn van preventief beleid, bijvoorbeeld voor functies waarin wordt gewerkt met minderjarigen of andere kwetsbare groepen.

Investeer in bewustwording
Sociale veiligheid vraagt om blijvende aandacht. Bespreek het onderwerp regelmatig binnen je team en zorg ervoor dat medewerkers en leidinggevenden signalen herkennen en weten hoe zij kunnen handelen.

Werk aan een inclusieve omgeving
Een sociaal veilige fitnessomgeving is een omgeving waarin iedereen zich welkom en gerespecteerd voelt en kan deelnemen. Kijk daarom regelmatig naar de toegankelijkheid en inclusiviteit van je organisatie, communicatie en aanbod.

Wil je binnen jouw organisatie aan de slag met de VOG? Bekijk dan de campagne van NL Actief en download de campagnevisuals en kant-en-klare communicatieteksten.

NL Actief helpt je daarbij

Als branchevereniging willen we ondernemers niet alleen informeren over ontwikkelingen in wet- en regelgeving, maar hen vooral helpen om deze te vertalen naar de dagelijkse praktijk.

Voor onze leden zijn via Mijn NL Actief verschillende praktische hulpmiddelen beschikbaar zoals:

• een stappenplan voor het aanvragen van een VOG;
• een VOG-registratieformulier;
• ondersteuning bij het aanstellen van een aanspreekpunt voor sporters;
• een hulpdocument voor het opstellen van een gedragscode;
• een stappenplan voor het omgaan met meldingen;
• een e-learning sociale veiligheid;
• de Diversiteit & Inclusie Fitness Guide.

Met deze hulpmiddelen kun je stap voor stap werken aan beleid dat past bij jouw organisatie en dit vertalen naar de dagelijkse praktijk.

NL Actief blijft de belangen van de branche behartigen

De Wet integere sport is nog in ontwikkeling. Dat betekent dat de inhoud, reikwijdte en uiteindelijke gevolgen voor fitnessondernemers nog kunnen veranderen.

NL Actief blijft het wetgevingsproces daarom actief volgen. Samen met POS brengen we de belangen en praktijkervaring van ondernemende sportaanbieders onder de aandacht bij politiek en ministerie. Onze inzet is gericht op een aanpak die sociale veiligheid daadwerkelijk versterkt en tegelijkertijd duidelijk, proportioneel en uitvoerbaar is voor ondernemers.

Daarmee vervullen we als NL Actief twee rollen: we behartigen de belangen van de branche aan de voorkant én ondersteunen ondernemers bij de praktische toepassing in hun organisatie.

Zodra er ontwikkelingen zijn die relevant zijn voor fitnessondernemers, informeren we onze leden daarover. Tot die tijd helpen we ondernemers om de basis binnen hun eigen organisatie goed op orde te brengen.

Zo werken we samen aan een fitnessbranche waarin mensen met plezier kunnen sporten en werken en waarin veiligheid, inclusiviteit en professioneel ondernemerschap vanzelfsprekend zijn.

Diverse informatie m.b.t. sociale veiligheid vind je in Mijn NL Actief.

Wil jij jouw leden op een leuke manier extra motiveren? Dan is de NLFB-Najaarscompetitie 2026 iets voor jouw club!

De NLFB-competitie is een landelijke challengecompetitie waarin sporters gedurende meerdere weken werken aan verschillende functional fitness-challenges.

Ze dagen zichzelf uit, volgen hun persoonlijke progressie én strijden samen met hun club om de titel ‘Beste club van Nederland’.

De afgelopen edities hebben laten zien dat de competitie een leuke manier is om leden samen te laten trainen, elkaar uit te dagen en toe te werken naar een gezamenlijk doel. Op basis van de ervaringen uit de eerste edities blijven we de competitie ieder seizoen verder ontwikkelen.

Waarom meedoen?

• Geef jouw leden een extra doel om voor te trainen.
• Iedereen kan meedoen, van beginner tot fanatieke sporter.
• Leden volgen hun persoonlijke progressie en vergelijken hun resultaten met deelnemers uit heel Nederland.
• Creëer extra binding binnen jouw club met de ‘Battle of the Clubs’, waarbij alle deelnemers samen punten verdienen voor hun club.
• Motiveer leden om samen te trainen en elkaar uit te dagen.
• Volg alle challenges, resultaten en standen eenvoudig via de NLFB ClubApp.

Gratis deelnemen voor NL Actief-leden

Goed nieuws! Ben je aangesloten bij NL Actief? Dan kun je kosteloos partnerclub worden van de NLFB en deelnemen aan de competitie. Zo maak je kennis met de NLFB en geef je jouw leden een unieke landelijke competitie als extra beleving binnen jouw club.

Door je als partnerclub of studio aan te sluiten bij de NLFB, draag je bij aan de groei en ontwikkeling van fitnessracing als sport in Nederland. Hiermee versterk je niet alleen de positie van jouw eigen club, maar ook die van de gehele branche.

Word NLFB-partnerclub

Alles geregeld in de ClubApp

Tijdens de competitie maken we gebruik van de NLFB ClubApp. Via de app kunnen clubs en deelnemers:

• De challenges bekijken;
• Hun resultaten invoeren;
• De actuele standen volgen;
• Communiceren met andere deelnemers en clubs;
• Op de hoogte blijven van alle competitie-updates.

Zo heb je alle informatie altijd binnen handbereik.

Zet de data alvast in je agenda

Binnenkort openen de inschrijvingen. Reserveer de data alvast en ontdek hoe de NLFB-competitie jouw club én jouw leden in beweging brengt!

Start NLFB-competitie: 14 september 2026

Auteur: Melanie Verbueken, namens NL Actief.

Terwijl half Nederland de koffers pakt voor een welverdiende reis naar de zon, de bergen of de zee, blijft de fitnessbranche gewoon doordraaien tijdens de vakanties. Maar deze periode is juist het perfecte moment om eens met een helikopterview naar je eigen business te kijken. 

Waarom zouden we onze blik beperken tot onze eigen landsgrenzen? Dat doen we normaal in de vakantie ook niet.

Hoewel de Nederlandse fitnessbranche op ontzettend hoog niveau te werk gaat, liggen er in andere landen ook enorme kansen en inspirerende business modellen voor het oprapen.

In dit blog nemen we de Europese fitnessmarkt onder de loep. We focussen ons op de scherpe inzichten, verrassende trends en concrete kansen uit verschillende landen. Wat doen ondernemers in het buitenland fundamenteel anders, en hoe kun jij die inspiratie gebruiken om jouw club dit najaar een strategische voorsprong te geven? 

Reis met ons mee langs de belangrijkste internationale lessen voor de Nederlandse fitnessondernemer! 🚀💛

Italië: de oplossing voor vergrijzing en leefstijlproblemen

Italië staat voor flinke maatschappelijke gezondheidsuitdagingen. Het land kampt met een snel vergrijzende bevolking, veel chronische aandoeningen en flinke regionale verschillen in de toegang tot zorg. 

Om het zorgsysteem betaalbaar te houden, is daar het besef ontstaan dat preventie en een actieve leefstijl essentieel zijn. De Italiaanse fitnessbranche beweegt volop mee met deze transitie. 

Waar clubs traditioneel geassocieerd werden met topsport, prestatie en esthetiek, verschuift de focus nu radicaal naar vitaliteit, functioneel bewegen en gezond ouder worden.

Belangrijkste inzichten

In grote Italiaanse steden zoals Milaan, Bologna en Turijn ontstaan krachtige, lokale initiatieven. Fitnessclubs werken daar intensief samen met gemeenten, gezondheidscentra en huisartsen om bewegen in te zetten als preventiemiddel. 

Deze programma’s richten zich specifiek op ouderen, mensen met diabetes of burgers die hulp nodig hebben bij een gedragsverandering. 

Brancheorganisatie ANIF Eurowellness knokt er hard voor om fitness erkend te krijgen als een officiële maatschappelijke voorziening en partner in preventie. 

Clubs transformeren hierdoor in laagdrempelige, gezondheidsgerichte ontmoetingsplekken waar plezier in bewegen centraal staat.

Wat we hiervan kunnen leren:

• Bouw aan een lokaal preventienetwerk: Wacht niet af, maar zoek actief de samenwerking op met je gemeente, huisartsen en lokale gezondheidscentra. Samen kun je laagdrempelige programma’s opzetten om de zorgdruk te verminderen.
• Speel in op de doelgroep senioren: Ontwikkel specifieke groepslessen, personal coaching en toegankelijke programma’s voor ouderen en kwetsbare doelgroepen. Maak van je club een sociale ontmoetingsplek waar zij werken aan gezonde levensjaren en zelfredzaamheid.

Conclusie

De grootste kans voor de fitnesssector ligt in het benutten van clubs als een laagdrempelig, lokaal preventienetwerk. De Italiaanse markt laat zien dat we de focus moeten verleggen van puur presteren naar maatschappelijke waarde. 

De uitdaging voor ons is nu om deze lokale samenwerkingen structureel vorm te geven en te bouwen aan duurzame financieringsmodellen.\

Wil je hier volgend jaar zelf een kijkje nemen? In mei vindt jaarlijks het inspirerende RiminiWellness plaats. Goed nieuws voor leden van NL Actief: voor RiminiWellness 2027 zijn er gratis toegangskaarten beschikbaar!

Spanje: bewegen in eigen leefomgeving

In Spanje zien we op regionaal en lokaal niveau heel interessante en pragmatische ontwikkelingen om beweging en gezondheid aan elkaar te koppelen. Fysieke activiteit wordt daar actief ingezet als middel om gezondheidsproblemen aan te pakken. 

Zorginstellingen, gemeenten en lokale beweegaanbieders werken er intensief samen om patiënten vanuit de eerstelijnszorg direct te koppelen aan beweegprogramma’s in hun eigen leefomgeving.

Belangrijkste inzichten

IEen mooi voorbeeld is het Programa d’Activitat Física i Salut in de regio Girona (Catalonië). Huisartsen en zorgprofessionals verwijzen patiënten hier rechtstreeks door naar lokale activiteiten. 

Dit zijn niet alleen groepslessen op laagdrempelige trainingslocaties, maar ook wandelgroepen en outdoor fitnessparken. Hierdoor wordt de stap van een traditioneel zorgadvies naar daadwerkelijk actief gedrag aanzienlijk kleiner.

De Spaanse aanpak laat bovendien zien dat succesvolle samenwerking niet per se afhankelijk is van nationaal beleid; juist op lokaal niveau ontstaat de ruimte voor maatwerk, snelle implementatie en directe impact op de gezondheid en sociale cohesie. 

Door ook gebruik te maken van buurtsport voorzieningen en openbare beweegruimtes, ontstaat er een inclusiever systeem waarin ook minder actieve en kwetsbare doelgroepen worden bereikt die zich in een traditionele fitnessclub misschien niet thuis voelen.persoonlijker, laat verkoopgesprekken natuurlijker verlopen en zet je team in zijn kracht.

Wat we hiervan kunnen leren:

• Verklein de stap van advies naar gedrag: Zorg dat je klaarstaat als verlengstuk van de eerstelijnszorg. Door direct aan te sluiten op het advies van de arts, help je de patiënt om de knop echt om te zetten naar een actieve leefstijl.
• Denk inclusiever dan je eigen vier muren: Niet iedereen stapt even makkelijk een fitnessclub binnen. Kijk hoe je als ondernemer ook actief kunt zijn in de leefomgeving van de buurt, bijvoorbeeld door buitenlessen of programma’s aan te bieden in openbare parken en buitensportvoorzieningen.

Conclusie

De Spaanse aanpak is heel praktisch: wacht niet op landelijk beleid, maar stap zelf naar lokale huisartsen en de gemeente om een direct doorverwijssysteem op te zetten. 

Door daarnaast je aanbod uit te breiden naar openbare buitenruimtes en buitensportvoorzieningen, haal je de drempel voor kwetsbare doelgroepen definitief weg en maak je van zorgadvies écht actief gedrag.

Zweden: beweging als medicijn

Zweden wordt in Europa gezien als hét schoolvoorbeeld van de integratie van beweging binnen de gezondheidszorg. 

Al decennialang werkt men daar met het concept Physical Activity on Prescription (FaR). Beweging wordt hier niet gezien als een leuk extraatje, maar als een volwaardig onderdeel van de medische behandeling en preventie. 

Bij chronische aandoeningen zoals obesitas, depressie, hypertensie en diabetes type 2 wordt fysieke activiteit expliciet ingezet als ‘medicijn’, vaak naast of zelfs in plaats van medicatie.

Belangrijkste inzichten

Het Zweedse FaR-model gaat aanzienlijk verder dan een traditionele doorverwijzing. Zorgprofessionals schrijven letterlijk een gepersonaliseerd ‘beweegrecept’ uit, volledig afgestemd op de medische situatie, leefstijl en motivatie van de patiënt. 

Dit recept is gebaseerd op wetenschappelijke, evidence-based richtlijnen. 

De patiënt krijgt dus een heel specifiek plan: welke activiteit geschikt is, met welke frequentie, duur en intensiteit, en hoe de voortgang wordt gemonitord.

De kracht zit in de keten: de uitvoering vindt plaats in nauwe samenwerking met een breed netwerk van professionals, waaronder fysiotherapeuten, leefstijlcoaches en erkende fitnesscentra. Omdat patiënten actief betrokken worden bij het opstellen van hun plan, stimuleert dit de eigen regie en therapietrouw op de lange termijn. 

Het model is bovendien vastgelegd in beleid en financiering. Ondersteund door regionale zorgstructuren en gerichte opleidingsprogramma’s voor ‘beweegzorg’.

Wat we hiervan kunnen leren:

• Zet in op gedragsverandering, niet alleen beweging: Een succesvol fitnesstraject voor een patiënt valt of staat met duurzame gedragsverandering. Betrek leden actief bij hun eigen beweegplan om de therapietrouw te vergroten.
• Spreek de taal van de zorg: Werk met een gedeelde kennisbasis en wetenschappelijk onderbouwde richtlijnen. Hoe beter jij kunt bewijzen dat je leden vooruitgaan, hoe serieuzer de zorgsector jou neemt als gezondheidspartner. 

Conclusie

De Zweedse methode is duidelijk: de toekomst van de fitnessbranche ligt in het aanbieden van structurele ‘beweegzorg’. Door je als ondernemer te richten op medisch onderbouwde programma’s en gerichte scholing voor je trainers, word je ook een betrouwbare zorgpartner. 

Zo positioneer je jouw club niet als sportlocatie, maar als een professional die impact meet, bewijst en écht onderdeel is van de medische keten.

Frankrijk: beweging als erkend medisch hulpmiddel

Frankrijk zet de afgelopen jaren flinke stappen om fysieke activiteit structureel te verbinden met de gezondheidszorg. 

Een belangrijk kantelpunt was de invoering van het beleid Sport sur Ordonnance. Dit betekent dat artsen onder bepaalde voorwaarden letterlijk lichamelijke activiteit kunnen voorschrijven aan mensen met chronische aandoeningen. 

Het land brengt hiermee een duidelijke boodschap: bewegen is een volwaardig onderdeel van de medische behandeling en het herstel.

Belangrijkste inzichten

In de praktijk worden patiënten met aandoeningen zoals diabetes, obesitas, hart- en vaatziekten of langdurige klachten via hun arts doorverwezen naar begeleide beweegprogramma’s. 

Waar het Zweedse model heel erg leunt op strakke, medische protocollen, kiest Frankrijk juist voor een bredere, publieke gezondheidsbenadering. De focus ligt hier sterk op het creëren van een netwerk waarin zorg en sport soepel op elkaar aansluiten.

Steeds meer Franse fitnesscentra haken hierop in door zich specifiek te certificeren. Ze ontwikkelen een gericht aanbod zoals medische fitness, small group training en leefstijlcoaching, uitgevoerd door speciaal opgeleide professionals (met zogenaamde APA-profielen). 

Het doel? De sportschool transformeren van een gewone sportlocatie naar een herkenbare, veilige en deskundige omgeving waar kwetsbare doelgroepen zich direct thuis voelen.

Wat we hiervan kunnen leren:

• Specialiseer je in specifieke doelgroepen: Zorg voor trainers die echt weten hoe ze mensen met chronische klachten of hersteltrajecten moeten begeleiden.
• Positioneer je club als een ‘veilige omgeving’: Neem de drempel weg voor mensen met medische klachten. Laat zien dat jouw sportschool een toegankelijke plek is waar zij veilig aan hun herstel kunnen werken.

Conclusie

De Franse aanpak laat zien dat de fitnessbranche een volwaardige partner kan zijn binnen het gezondheidsecosysteem. De grote uitdaging en kans voor de komende jaren ligt in de landelijke opschaling: het bouwen van een structureel netwerk waarin de sportsector en de zorg naadloos op elkaar aansluiten.

Duitsland: kwalitatieve leefstijlprogramma’s

Waar fitness in veel landen nog hoofdzakelijk wordt gezien als commerciële vrijetijdsbesteding, is er in Duitsland al langer sprake van een groeiende erkenning van beweging als essentieel onderdeel van preventieve gezondheidszorg.

Dit sluit aan bij het Duitse zorgmodel, waarin zorgverzekeraars, preventie en publieke gezondheid sterk met elkaar verweven zijn. 

Steeds meer Duitse fitnessclubs positioneren zich dan ook als een Gesundheitsstudio: centra waar training wordt geïntegreerd met coaching, medische fitness, vitaliteit en begeleiding voor specifieke doelgroepen.

Belangrijkste inzichten

Een belangrijk kenmerk van dit systeem is de actieve rol van zorgverzekeraars. Veel Duitse verzekeraars vergoeden (deels) gecertificeerde programma’s op het gebied van gezondheid, stressreductie, gedragsverandering en beweegstimulering. 

Om voor deze vergoeding in aanmerking te komen, moeten programma’s voldoen aan landelijke kwaliteitscriteria. Hierdoor ontstaat een structurele vraag naar kwalitatieve leefstijlprogramma’s.

Duitsland zet deze preventie niet alleen in op risicogroepen, maar juist ook op de algemene bevolking. De traditionele scheiding tussen fitness en eerstelijnszorg vervaagt steeds verder, mede doordat veel preventieprogramma’s via de werkgever lopen.

Wat we hiervan kunnen leren:

• Ontwikkel duidelijke kwaliteitsstandaarden: Maak als sector nog duidelijker welke fitnessclubs, personal trainers en leefstijlcoaches ‘zorggeschikt’ zijn. Eenduidige criteria openen de deur naar het zorgdomein.
• Maak preventie breed toegankelijk: Richt je niet alleen op specifieke risicogroepen. Verlaag de financiële en praktische drempels voor de hele populatie om deel te nemen aan leefstijlverbetering.
• Word partner in duurzame inzetbaarheid: Verbind fitness en preventie veel meer aan werkgevers en de arbo. Veel winst valt te behalen door programma’s direct via de werkvloer aan te bieden.

Conclusie

In Duitsland is preventie officieel geregeld en vergoed. De les voor Nederland? Stap af van het ‘sport en leisure’-imago en transformeer je club naar een gezondheidscentrum via een mix van fitness, zorg en coaching. 

Als we in Nederland de financiering van preventie versterken, worden beweegprogramma’s voor iedereen toegankelijk.

Verenigd Koninkrijk: bewegen is geen vrijblijvend advies

Het Verenigd Koninkrijk (VK) geldt al jaren als een van de voorlopers in Europa als het gaat om het structureel verbinden van beweging met de gezondheidszorg. 

Met het bekende en bewezen model Exercise on Referral kunnen huisartsen en eerstelijns zorgverleners patiënten met overgewicht, diabetes type 2, milde mentale klachten of beginnende hart- en vaatziekten gericht doorverwijzen naar erkende beweegprogramma’s. Hiermee fungeert de fitnesssector als een direct verlengstuk van de zorgketen.

Belangrijkste inzichten

De kracht van het Britse model ligt in de praktische en laagdrempelige uitvoering via lokale fitnessclubs, leisure centres en gemeentelijke sportfaciliteiten. Patiënten krijgen geen vrijblijvend advies, maar een concreet, persoonlijk afgestemd programma onder toezicht van gekwalificeerde exercise specialists.

Net als in Frankrijk en Duitsland ligt de focus hier op het bereiken van de échte niet-sporter (senioren, chronisch zieken) door een veilige setting en begeleiding op maat te bieden. 

Organisaties zoals UK Active zetten zich in om de fitnesssector integraal onderdeel te maken van de nationale gezondheidsstrategie, ondersteund door lokale zorgnetwerken (NHS, gemeenten en sportaanbieders).

Wat we hiervan kunnen leren:

• Maak van advies een voorgeschreven interventie: In plaats van “u zou meer moeten bewegen”, werkt een concreet, voorgeschreven programma met duidelijke verwijsroutes vanuit de huisarts veel urgenter en serieuzer.
• Bouw lokale ecosystemen: Organiseer de zorg dicht bij de leefomgeving. De huisarts verwijst, de lokale club voert uit, en de gemeente faciliteert.
• Meten is weten: Stuur actief op deelname, gezondheidsuitkomsten en kostenbesparing om de impact van fitnessinterventies richting beleidsmakers en zorgverzekeraars te bewijzen.

Conclusie

Volgens de Britten is bewegen geen vrijblijvend advies, maar een vast onderdeel van de behandeling. Hier kan Nederland op inspelen door te stoppen met losse, projectmatige initiatieven. 

Door bestaande elementen zoals de GLI, buurtsportcoaches en fitness te verbinden tot één landelijk, structureel gefinancierd ecosysteem.

De vakantie is voorbij, tijd voor de Nederlandse fitnesssector om op te staan

De internationale reis door Europa heeft ons zeker wijzer gemaakt. Het is duidelijk dat de fitnessbranche allang geen sector meer is van alleen sport en ontspanning. 

Van de pragmatische, lokale netwerken in Spanje tot de strakke, medisch onderbouwde beweegrecepten in Zweden: overal om ons heen transformeren fitnessclubs succesvol tot essentiële partners in de gezondheidszorg. 

Bewegen is een medicijn en de fitnessvloer is het verlengstuk van de spreekkamer.

In Nederland liggen de kansen voor het grijpen, maar de versnippering houdt ons nog te vaak tegen. 

Wacht niet op landelijk beleid of ingewikkelde wetgeving. De transformatie begint lokaal. Spreek als ondernemers de taal van de zorg, investeer in gecertificeerde kwaliteitsstandaarden en zoek actief de samenwerking op met huisartsen en gemeenten. Zo bouwen we zelf het gezondheidsecosysteem van de toekomst.

Laten we de drempels voor de niet-sporter en de patiënt definitief wegnemen en bewijzen welke maatschappelijke impact en kostenbesparing wij kunnen realiseren. 

Lees hier meer over fitness in de rest van Europa. Heb je verder nog vragen? Neem dan zeker even contact met ons op!

Auteur: Melanie Verbueken, namens NL Actief.

Donderdag 25 juni 2026, kwamen fitnessondernemers, professionals, partners en andere betrokkenen uit de branche samen op de KNVB Campus in Zeist voor het jaarlijkse NL Actief Congres. 

Ondanks de zomerse hitte wisten veel bezoekers de weg naar Zeist te vinden, wat resulteerde in de allereerste uitverkochte editie van het inspirerende congres.

In dit blog blikken we terug op de dag en delen we per sessie de belangrijkste inzichten. Zo haal je ook als je er niet bij kon zijn (of als je een parallelle sessie hebt gemist) het maximale uit het congres.

De belangrijkste inzichten van het congres

• Retentie kun je onderzoeken, maar niet niet gokken. Peter Wolfhagen liet zien hoe je met simpele experimenten in je eigen club ontdekt wat écht werkt en dat de eerste zes weken van een lidmaatschap allesbepalend zijn.
• Enthousiasme is je beste marketingwapen. Volgens Lienke de Jong is oprecht enthousiasme de enige differentiatie die niemand van je kan kopiëren.
• Communicatie begint bij kleur (her)kennen. Anika Kuiper en Duco Bauwens gaven met het Kleuren Kompas praktische handvatten om gesprekken met leden en teamleden persoonlijker te maken.
• Schijnzelfstandigheid & wetgeving: De Belastingdienst praatte bezoekers bij over de laatste regelgeving rondom schijnzelfstandigheid. Een waardevolle sessie vol concrete handvatten om de impact op de eigen bedrijfsvoering in te schatten en toekomstbestendig te organiseren.
• Mentale fitheid is trainbaar, net als spierkracht. Wouter de Jong sloot af met de ‘sportschool voor je geest’ en gaf concrete technieken om je brein te trainen.

Peter Wolfhagen: onderzoek als versneller van jouw succes

Bewegingswetenschapper Peter Wolfhagen opende zijn deelsessie meteen in stijl: de zaal deed live mee aan een mini-onderzoek via een QR-code. 60 deelnemers beantwoordden drie vragen over de invloed van fitnessraces op trainingsgedrag. 

Ruim de helft verwachtte dat leden vaker gaan trainen na inschrijving voor een fitnessrace, en meer dan 90% verwachtte een positief effect op motivatie, betrokkenheid en trainingsplezier.

Maar de echte les zat in wat daarna kwam: waren dit eigenlijk wel goede onderzoeksvragen? Peter ontleedde zijn eigen vragen en liet zien hoe snel je meet wat je niet wilt weten.

Drie inzichten die bleven hangen:

1. Ken het verschil tussen correlatie en causaliteit. Dat leden die inschrijfgeld betalen langer lid blijven, betekent niet dat het inschrijfgeld de oorzaak is. Vaak zit er een derde factor achter, bijvoorbeeld een hoge zelfmotivatie die zowel tot doelen stellen als tot langer trainen leidt.
2. Je kunt zelf gewoon zelf experimenten uitvoeren in je bedrijf. Peters voorbeelden waren verfrissend praktisch. Stuur aanbieding A naar 100 willekeurige leden en aanbieding B naar 100 anderen, meet de respons en stuur de winnaar naar de rest. Of test wat beter werkt om leden die 30 dagen niet zijn geweest terug te krijgen: bellen of appen? Met script A (vragen naar doelen en motivatie) of script B (een concrete beloning)? Zolang je je groepen willekeurig indeelt, je begrippen scherp definieert en verstorende factoren in de gaten houdt, kun je als club zelf waardevolle inzichten opdoen.
3. De eerste zes weken van nieuwe leden zijn goud waard. Uit de onderzoeken die Peter aanhaalde blijkt dat bezoekgedrag in de eerste zes weken de belangrijkste voorspeller is voor het ontwikkelen van structureel beweeggedrag. Verder bleken plezier en het gevoel van competentie sterkere voorspellers van volhouden dan uiterlijke veranderingen, en hadden personal training, gevarieerde groepslessen, bring-a-friend-acties en ochtendroutines een positief effect op de lidmaatschapsduur.

Peter deelde tot slot een 9-stappenplan voor eigen onderzoek, van het formuleren van je onderzoeksvraag tot het vertalen van conclusies naar managementkeuzes!

Lienke de Jong: de kracht van jouw enthousiasme

“Enthousiasme is je oerkracht. Het onthult wat je nu raakt, in dit exacte moment.” Met die boodschap nam Lienke de Jong, founder van Dear Good Morning, de zaal mee in de vraag hoe je onderscheidend blijft in een markt waarin iedereen om aandacht schreeuwt.

In een branche vol sportclubs en trainers is jouw oprechte enthousiasme de enige echte differentiatie die niemand kan kopiëren. Geen logo, website of advertentie voelt zo aanstekelijk als een ondernemer of team dat het écht meent en online voelt iedereen feilloos aan of dat zo is.

Lienke gaf de zaal concrete handvatten voor zichtbaarheid vanuit enthousiasme:

• Post vanuit je waarom, niet vanuit je wat. Niet: “We hebben nu bootcamp op dinsdagochtend.” Maar: “Ik begon bootcamp op dinsdagochtend omdat ik zag dat mijn leden moeite hadden om de week goed te starten.”
• Consistentie boven perfectie. Eén authentieke post per week slaat harder dan vier perfecte posts.
• Stel vragen die mensen aan het denken zetten. Niet “Wat vinden jullie?”, maar bijvoorbeeld: “Wanneer voelde jij voor het laatst echt energie na een training?”

Enthousiasme moet je wel onderhouden. Daarvoor deelde Lienke 5 voorwaarden: de basis (energie, slaap, beweging en een goede ochtend), rustgeluk (lummeltijd zonder agenda), nieuwsgierigheid, inspiratie en echte sociale verbinding. 

Ze sloot af met een vraag die je gerust aan je hele team mag stellen: welk stukje van jouw enthousiasme deel jij deze week online, zoals je het écht voelt?

Anika Kuiper & Duco Bauwens: communicatie en samenwerking met het Kleuren Kompas

In de derde deelsessie stond de communicatie binnen je club of studio centraal. Anika Kuiper en Duco Bauwens werkten met het Kleuren Kompas: een model dat gedrags- en communicatiestijlen indeelt in vier kleuren, van daadkrachtig en resultaatgericht (rood) en enthousiast en inspirerend (geel) tot zorgzaam en samenwerkingsgericht (groen) en accuraat en analytisch (blauw).

De kracht van de sessie zat in de vertaling naar de praktijk op de clubvloer. 

• Iemand met een rode stijl motiveer je met resultaten, winnen en vrijheid, maar je verliest diegene met lange verhalen en details. 
• Een blauwe collega wil juist onderbouwing, structuur en ‘waarom’-vragen, en haakt af bij vaagheid en overdrijving. 
• Groene teamleden gedijen bij harmonie, veiligheid en duidelijke concrete afspraken, terwijl gele collega’s energie krijgen van erkenning, humor en sparren over ideeën.

Interessant was ook het verschil tussen gedrag onder normale omstandigheden en onder stress: dezelfde daadkrachtige rode collega wordt onder druk opvliegend en controlerend, en de spontane gele collega juist oppervlakkig en ongeordend. Wie die signalen herkent, kan er als leidinggevende op tijd op inspelen.

De belangrijkste tip van de sessie was ook meteen de eenvoudigste: behandel iemand zoals diegenen behandeld wil worden, niet zoals jij het zelf prettig vindt. 

Dat maakt gesprekken met leden persoonlijker, laat verkoopgesprekken natuurlijker verlopen en zet je team in zijn kracht.

Bas Nijhuis: één team, één taak

Na de netwerklunch trapte topscheidsrechter Bas Nijhuis het middagprogramma af. 

Met zijn kenmerkende Twentse nuchterheid en een flinke dosis humor nam hij de zaal mee in de parallellen tussen het fluiten van een topwedstrijd en het runnen van een fitnessonderneming: voorbereiding, communicatie, omgaan met weerstand en leiding nemen op momenten dat iedereen naar jou kijkt. 

Zijn boodschap sloot naadloos aan bij de rest van de dag: jouw leiderschap bepaalt of je team als één geheel opereert.

De Belastingdienst: handhaving arbeidsrelaties

Voor veel fitnessondernemers misschien wel de meest belangrijke sessie van de dag. Het Marktteam van de Belastingdienst praatte de zaal bij over de handhaving op schijnzelfstandigheid: een thema dat in onze branche, met haar vele zzp’ers, volop speelt.

Sinds 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium opgeheven en handhaaft de Belastingdienst weer volledig op arbeidsrelaties. In 2025 gold nog een ‘zachte landing’ zonder verzuim- en vergrijpboetes. Sinds 1 januari 2026 is die zachte landing gedeeltelijk: er worden nog geen verzuimboetes opgelegd, maar vergrijpboetes kunnen inmiddels wél. 

Het uitgangspunt blijft dat er in beginsel eerst een bedrijfsbezoek plaatsvindt, waarbij de Belastingdienst wijst op mogelijke risico’s. Pas daarna kan een boekenonderzoek volgen over een kalenderjaar of recent aangiftetijdvak.

Wat kun je nu concreet doen? 

De Belastingdienst gaf een helder stappenplan: breng in kaart of je externen inhuurt, doorloop per zzp’er de vraag of er mogelijk sprake is van schijnzelfstandigheid (bijvoorbeeld met de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie), zet je afwegingen en conclusies op papier, zorg dat de praktijk overeenkomt met wat er in het contract staat en blijf dit structureel samen monitoren. 

Meer informatie vind je op belastingdienst.nl/arbeidsrelaties en hetjuistecontract.nl.

Ontvang de volledige presentatie van de Belastingdienst als NL-actief lid in ‘Mijn NL Actief’ bij downloads. 

Wouter de Jong: energiek ondernemen in de sportschool voor je geest

De afsluiting was aan mindfulness-trainer, auteur en spreker Wouter de Jong, die de zaal meenam in de ‘Mindgym’: net zoals je leden hun spieren trainen in jouw club, kun jij je brein trainen. 

Hij baseerde zich op het werk van psycholoog Richard Davidson, die 4 breincircuits onderscheidt die samen een ‘happy brain’ vormen: aandacht, veerkracht, positiviteit en vriendelijkheid.

Een paar inzichten die Wouter deelde:

• Aandacht is een spotlight. Waar jij je aandacht op richt, bepaalt wat je ervaart. Als ondernemer die continu wordt geleefd door prikkels is dat een spier die je bewust moet trainen.
• Een emotie duurt fysiek maar zo’n 90 seconden. Dat een emotie langer aanhoudt, komt doordat we in verhalen verzinken en de emotie steeds opnieuw voeden. 
• Emotie = verhaal × fysieke sensatie. Door uit het verhaal te stappen en je aandacht naar de fysieke sensatie te brengen, neemt de intensiteit af.
• Vervang je innerlijke criticus door een coach. Helpend taalgebruik richting jezelf is geen softe luxe, maar een concrete veerkracht techniek.

Bedankt en tot volgend jaar!

Wij bedanken alle bezoekers, sprekers, kennispartners en de KNVB voor hun bijdrage aan deze mooie dag. Het congres liet opnieuw zien waar de kracht van onze branche zit: kennis delen, elkaar ontmoeten en samen vooruit willen!

Kon je er niet bij zijn of wil je de sfeer nog even beleven? Bekijk dan hier de aftermovie!

Auteur: Melanie Verbueken, namens NL Actief.

Mentale gezondheid staat onder druk in Nederland.

NL Actief droeg dit jaar bij aan een onderzoek van het Mulier Instituut naar hoe fitnesscentra in de praktijk aandacht besteden aan mentale gezondheid. De uitkomsten geven je niet alleen inzicht, maar ook concrete handvatten om hier morgen al mee aan de slag te gaan.

Belangrijkste inzichten uit het onderzoek 💛

• Fitness is de meest beoefende sport van Nederland, maar mentale gezondheid wordt door fitnessers zelf nog relatief weinig genoemd als reden om te sporten. 
• Acht fitnesscentra vertelden in interviews hoe zij in de praktijk aandacht besteden aan mentale gezondheid, van intakegesprek tot nazorg.
• Trainers spelen een sleutelrol: niet als therapeut, maar als iemand die een band opbouwt, signalen oppikt en het gesprek durft aan te gaan.
• Tijd, geld en kennis zijn de grootste belemmeringen voor fitnesscentra om hier structureel mee aan de slag te gaan.
• Het onderzoek doet drie concrete aanbevelingen voor overheid, gemeenten en NL Actief om de fitnessbranche hierin te versterken.

De aanleiding van het onderzoek

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zag een probleem. 14% van de Nederlandse volwassenen en 10% van de jongeren voelt zich mentaal ongezond. 

Dat is geen incidentele dip, maar een structureel probleem in een samenleving waarin prestatiedruk hoog is en rust schaars.

Het ministerie zet daarom stevig in op mentale gezondheid, onder andere via het actieprogramma ‘Mentale gezondheid en GGZ‘ en de Versterkingsagenda die daarop volgde. 

Sport en bewegen worden daarbij telkens genoemd als kansrijke, preventieve schakel. Niet als vervanging van zorg, maar als laagdrempelige plek waar mentale klachten kunnen worden voorkomen of verminderd voordat ze verergeren.

En daar ligt een interessante paradox.

Fitness is al jaren de meest beoefende sport van Nederland. Tussen 2001 en 2022 steeg het percentage Nederlanders dat wekelijks fitnest van 14% naar 27%, en inmiddels goed voor ruim 4,3 miljoen wekelijkse sporters. 

Toch noemen fitnessers zelf mentale en sociale redenen relatief weinig als motivatie: conditie verbeteren (69%), sterker worden (66%) en gezondheid verbeteren (54%) staan duidelijk bovenaan. Mentaal sterker worden (24%) en sociale contacten (9%) bungelen onderaan.

Met andere woorden: de potentie is enorm, maar wordt nog onvoldoende benut en uitgedragen.

Daarom besloot het Mulier Instituut, met steun van het Ministerie van VWS en in samenwerking met NL Actief, te onderzoeken hoe fitnesscentra dit in de praktijk al oppakken. En dan vooral door écht in gesprek te gaan met ondernemers die er dagelijks mee te maken hebben.

Verkennend onderzoek

Het Mulier Instituut zette een vragenlijst uit onder de ruim 1.200 bij NL Actief aangesloten fitnesscentra, met vragen over het aanbod, de doelgroepen en de belemmeringen rondom mentale gezondheid. 39 centra vulden deze in, waarvan 31 erkende Preventiecentra.

Om echt de diepte in te gaan, voerden de onderzoekers vervolgens interviews met 8 vertegenwoordigers van uiteenlopende fitnesscentra: van een studentensportcentrum en een vrouwen-only concept tot een crossfit-gym en een centrum met een stichting als rechtsvorm. 6 van hen waren eigenaar of oprichter.

Belangrijk om te benoemen: dit is een verkennend onderzoek, geen representatief beeld van de hele branche. De onderzoekers spraken bewust met centra die al open stonden voor het thema. 

Daardoor lees je in dit blog vooral inspirerende voorbeelden uit de praktijk. Juist daarom is dit onderzoek zo waardevol: het laat zien wat al kan en wat er nog nodig is om dit breder in de branche te verankeren.

De bevindingen van het onderzoek

Uit de interviews blijkt dat fitnesscentra op heel verschillende momenten en manieren aandacht besteden aan mentale gezondheid, vaak zonder dat dit een apart programma of groot project is. Hieronder lichten we de belangrijkste bevindingen uit het onderzoek toe.

Mentale gezondheid als onderdeel van algehele gezondheid

De 8 geïnterviewde ondernemers maken weinig onderscheid tussen fysieke en mentale gezondheid. Voor hen is het één geheel: ‘het mentale aspect is onderdeel van de vitaliteit, van het fit worden.’

Het onderzoek plaatst hier wel een kanttekening: wie alleen op algehele gezondheid focust, loopt het risico mentale gezondheid als ‘bijvangst’ te behandelen in plaats van als doel op zich. 

Een focus op sterke spieren of een strak lijf kan namelijk net zo goed onzekerheid voeden als zelfvertrouwen. Vooral in een competitieve, masculiene krachtzone waar sporters zich vergelijken met elkaar. Eén geïnterviewde zette daarom bewust een ‘women only’-concept op, om die drempel weg te nemen.

Het intakegesprek en het reguliere aanbod

Alle onderzochte centra zien het intakegesprek als cruciaal moment om ook de mentale gezondheid van een nieuw lid te bespreken, zodat begeleiding hierop kan worden afgestemd. Blijkt een fitnesscentrum niet de juiste plek, dan wordt doorverwezen naar een zorgverlener: ‘Hoewel wij er natuurlijk soms echt wel van balen. Want ja, je verliest natuurlijk niet graag een lid.’

Een apart programma voor mentale gezondheid vinden de meeste geïnterviewden niet nodig; hun diverse aanbod draagt hier al aan bij. 

Vooral groepslessen lenen zich goed voor ademhalings-, concentratie- en visualisatieoefeningen, bijvoorbeeld bij yoga, Pilates en mindfulness. Ook individueel sporten zoals krachttraining wordt genoemd: ‘met name met krachttraining maak je positieve hormonen aan.’

Het kopje koffie na de les

Een terugkerend element: bewust tijd en ruimte voor sociaal contact ná het sporten, met de trainer erbij. ‘We hebben de lessen zo ingepland dat de coach altijd tijd heeft om aan te sluiten.’ Juist in die informele momenten pikken trainers signalen op die tijdens de training niet naar boven komen.

Workshops en thema-maanden

Sommige centra organiseren incidenteel workshops rond slaap, stress of ademhaling, of sluiten aan bij de week van de mentale gezondheid. Een geïnterviewde organiseert een eigen maand van de positieve gezondheid, met wekelijkse thema’s en korte meditaties. Leden schreven ‘positive words’ op die voor het raam kwamen te hangen, wat ook voorbijgangers en potentiële nieuwe leden aantrok.

De rol van de trainer

Trainers zijn volgens alle geïnterviewden de spil, niet als behandelaar maar als iemand die door een opgebouwde band ‘rode vlaggen’ signaleert.

Opvallend: specifieke scholing rondom mentale gezondheid bestaat nauwelijks. Het thema zit wel verweven in opleidingen, maar zelden als een apart vak.

Samenwerking en belemmeringen

De centra werken vooral samen met zorgverleners, de gemeente en NL Actief, en verwijzen bij zwaardere problematiek door: ‘Daar zijn wij gewoon niet voor opgeleid.’ Structurele samenwerking onderhouden kost moeite.

De grootste belemmeringen blijven tijd, geld en kennis. Ook zien de geïnterviewden duidelijk behoefte aan een landelijk initiatief: ‘Wil je er echt substantieel iets mee, dan helpt het wanneer er een soort langdurig programma is waar je mee aan de slag kan.’

6 tips om mentale gezondheid een vaste plek te geven in jouw fitnesscentrum 💛

De bevindingen uit het onderzoek laten zich goed vertalen naar concrete actiepunten. Geen van deze tips vraagt om een compleet nieuw verdienmodel of een dure investering, maar wel om een bewuste keuze om mentale gezondheid expliciet te maken in plaats van impliciet te laten meeliften op je fysieke aanbod.

1. Maak mentale gezondheid een vast onderdeel van je intake

Voeg een paar gerichte vragen over mentale gezondheid toe aan je intakeformulier of -gesprek, naast de gebruikelijke vragen over doelen en blessures. 

Zo geef je direct het signaal dat dit onderwerp bij jou mag, en kun je begeleiding en lesaanbod beter afstemmen op wat een lid nodig heeft. Spreek ook binnen je team af wanneer en hoe je doorverwijst naar een zorgverlener als de hulpvraag te groot is voor jouw centrum.

2. Bouw bewust momenten voor sociaal contact in

Plan je groepslessen zo in dat trainers tijd hebben om na de les te blijven hangen voor een kopje koffie of een praatje. 

Dit kost je weinig, maar levert veel op: het versterkt de sociale binding tussen leden en geeft trainers de kans om signalen op te pikken die tijdens de training onopgemerkt blijven. 

Diezelfde sociale binding is ook precies waarom community zo’n grote rol speelt in de retentie van je leden.

3. Integreer kleine oefeningen in je bestaande lesaanbod

Je hoeft geen nieuw programma te bouwen. Voeg een korte ademhalings-, concentratie- of visualisatie oefening toe aan het begin of einde van groepslessen. Zeker bij yoga, Pilates, boksen of mindfulness. Zo maak je aandacht voor mentale gezondheid een vanzelfsprekend onderdeel van de les, zonder dat het een apart ‘programma’ wordt.

4. Geef je trainers de ruimte om een band op te bouwen

Stimuleer trainers actief om het gesprek aan te gaan met leden, ook buiten de training om. Overweeg kleinere groepslessen of meer een-op-een momenten, juist omdat dit de ruimte geeft voor persoonlijke aandacht. 

Faciliteer trainers die zich willen verdiepen in dit thema, bijvoorbeeld via bijscholing en branchediploma’s bij NL Actief. En kijk naar laagdrempelige tools zoals The Checkers om mentale klachten te leren signaleren.

5. Organiseer een terugkerend moment in plaats van een eenmalige actie

Een eenmalige workshop trekt aandacht. Maar een terugkerend initiatief, zoals een maandelijks thema, een vaste ‘koffie-met-de-coach’-sessie of aansluiten bij de jaarlijkse week van de mentale gezondheid, zorgt voor structurele aandacht. 

Zo voorkom je dat het onderwerp verslapt zodra de eerste hype voorbij is. Bekijk ook de agenda van NL Actief voor bijeenkomsten en congressen waar dit thema regelmatig terugkomt.

6. Zoek actief de samenwerking op

Bouw een netwerk op met zorgverleners, zoals een POH-GGZ in de buurt, en de gemeente. Dat maakt doorverwijzen makkelijker wanneer dat nodig is, en kan er juist ook voor zorgen dat zorgverleners patiënten naar jouw centrum doorverwijzen. 

Wil je dit structureel aanpakken en je centrum positioneren als partner in preventieve zorg? Kijk dan of een erkenning als NL Actief Preventiecentrum bij jouw centrum past.

Conclusie

De mentale gezondheid in Nederland vraagt om actie. Het onderzoek van het Mulier Instituut laat zien dat de fitnessbranche de juiste troeven in handen heeft om hierin een sleutelrol te spelen. Fitnesscentra zijn immers al de meest laagdrempelige en bezochte sportlocaties van ons land. 

Het potentieel is enorm, maar om dat écht te benutten moeten we als branche een omslag maken: mentale gezondheid mag geen toevallige ‘bijvangst’ meer zijn van een fysieke training, maar moet een bewuste pijler worden van onze dienstverlening.

Het mooie is dat de versterking van die mentale component niet vraagt om ingewikkelde, therapeutische programma’s of gigantische investeringen. De kracht zit juist in de menselijke factor die er vaak al is. Het zit in die extra vraag tijdens de intake, de extra aandacht van de trainer, en het bewuste kopje koffie na de les. 

Door deze momenten structuur te geven en te verankeren in de dagelijkse praktijk, transformeren we de sportschool van een plek waar je alleen aan je lichaam werkt, naar een fijne plek voor gehele vitaliteit.

Samen sterker

Natuurlijk sta je als ondernemer niet alleen. NL Actief blijft zich, samen met partners en de overheid, hard maken voor de juiste tools, scholing en langdurige programma’s om centra hierin te ondersteunen.

Mentale gezondheid is een maatschappelijke uitdaging, maar voor de fitnessbranche vooral een unieke kans. Een kans om nóg relevanter te worden voor je leden, je te positioneren als onmisbare preventiepartner in de regio, en écht het verschil te maken. 

De basis ligt er en de inspiratie uit de praktijk is er. Nu is het tijd om de kans te grijpen en hiermee aan de slag te gaan.

Lees hier het volledige onderzoeksrapport van het Mulier Instituut. Wil je meer weten over dit onderwerp of heb je andere vragen? Neem dan contact met ons op.

Auteur: Melanie Verbueken