Kijkje over de grens: hoe ziet de Europese fitnessbranche eruit?

Terwijl half Nederland de koffers pakt voor een welverdiende reis naar de zon, de bergen of de zee, blijft de fitnessbranche gewoon doordraaien tijdens de vakanties. Maar deze periode is juist het perfecte moment om eens met een helikopterview naar je eigen business te kijken. 

Waarom zouden we onze blik beperken tot onze eigen landsgrenzen? Dat doen we normaal in de vakantie ook niet.

Hoewel de Nederlandse fitnessbranche op ontzettend hoog niveau te werk gaat, liggen er in andere landen ook enorme kansen en inspirerende business modellen voor het oprapen.

In dit blog nemen we de Europese fitnessmarkt onder de loep. We focussen ons op de scherpe inzichten, verrassende trends en concrete kansen uit verschillende landen. Wat doen ondernemers in het buitenland fundamenteel anders, en hoe kun jij die inspiratie gebruiken om jouw club dit najaar een strategische voorsprong te geven? 

Reis met ons mee langs de belangrijkste internationale lessen voor de Nederlandse fitnessondernemer! 🚀💛

Italië: de oplossing voor vergrijzing en leefstijlproblemen

Italië staat voor flinke maatschappelijke gezondheidsuitdagingen. Het land kampt met een snel vergrijzende bevolking, veel chronische aandoeningen en flinke regionale verschillen in de toegang tot zorg. 

Om het zorgsysteem betaalbaar te houden, is daar het besef ontstaan dat preventie en een actieve leefstijl essentieel zijn. De Italiaanse fitnessbranche beweegt volop mee met deze transitie. 

Waar clubs traditioneel geassocieerd werden met topsport, prestatie en esthetiek, verschuift de focus nu radicaal naar vitaliteit, functioneel bewegen en gezond ouder worden.

Belangrijkste inzichten

In grote Italiaanse steden zoals Milaan, Bologna en Turijn ontstaan krachtige, lokale initiatieven. Fitnessclubs werken daar intensief samen met gemeenten, gezondheidscentra en huisartsen om bewegen in te zetten als preventiemiddel. 

Deze programma’s richten zich specifiek op ouderen, mensen met diabetes of burgers die hulp nodig hebben bij een gedragsverandering. 

Brancheorganisatie ANIF Eurowellness knokt er hard voor om fitness erkend te krijgen als een officiële maatschappelijke voorziening en partner in preventie. 

Clubs transformeren hierdoor in laagdrempelige, gezondheidsgerichte ontmoetingsplekken waar plezier in bewegen centraal staat.

Wat we hiervan kunnen leren:

• Bouw aan een lokaal preventienetwerk: Wacht niet af, maar zoek actief de samenwerking op met je gemeente, huisartsen en lokale gezondheidscentra. Samen kun je laagdrempelige programma’s opzetten om de zorgdruk te verminderen.
• Speel in op de doelgroep senioren: Ontwikkel specifieke groepslessen, personal coaching en toegankelijke programma’s voor ouderen en kwetsbare doelgroepen. Maak van je club een sociale ontmoetingsplek waar zij werken aan gezonde levensjaren en zelfredzaamheid.

Conclusie

De grootste kans voor de fitnesssector ligt in het benutten van clubs als een laagdrempelig, lokaal preventienetwerk. De Italiaanse markt laat zien dat we de focus moeten verleggen van puur presteren naar maatschappelijke waarde. 

De uitdaging voor ons is nu om deze lokale samenwerkingen structureel vorm te geven en te bouwen aan duurzame financieringsmodellen.\

Wil je hier volgend jaar zelf een kijkje nemen? In mei vindt jaarlijks het inspirerende RiminiWellness plaats. Goed nieuws voor leden van NL Actief: voor RiminiWellness 2027 zijn er gratis toegangskaarten beschikbaar!

Spanje: bewegen in eigen leefomgeving

In Spanje zien we op regionaal en lokaal niveau heel interessante en pragmatische ontwikkelingen om beweging en gezondheid aan elkaar te koppelen. Fysieke activiteit wordt daar actief ingezet als middel om gezondheidsproblemen aan te pakken. 

Zorginstellingen, gemeenten en lokale beweegaanbieders werken er intensief samen om patiënten vanuit de eerstelijnszorg direct te koppelen aan beweegprogramma’s in hun eigen leefomgeving.

Belangrijkste inzichten

IEen mooi voorbeeld is het Programa d’Activitat Física i Salut in de regio Girona (Catalonië). Huisartsen en zorgprofessionals verwijzen patiënten hier rechtstreeks door naar lokale activiteiten. 

Dit zijn niet alleen groepslessen op laagdrempelige trainingslocaties, maar ook wandelgroepen en outdoor fitnessparken. Hierdoor wordt de stap van een traditioneel zorgadvies naar daadwerkelijk actief gedrag aanzienlijk kleiner.

De Spaanse aanpak laat bovendien zien dat succesvolle samenwerking niet per se afhankelijk is van nationaal beleid; juist op lokaal niveau ontstaat de ruimte voor maatwerk, snelle implementatie en directe impact op de gezondheid en sociale cohesie. 

Door ook gebruik te maken van buurtsport voorzieningen en openbare beweegruimtes, ontstaat er een inclusiever systeem waarin ook minder actieve en kwetsbare doelgroepen worden bereikt die zich in een traditionele fitnessclub misschien niet thuis voelen.persoonlijker, laat verkoopgesprekken natuurlijker verlopen en zet je team in zijn kracht.

Wat we hiervan kunnen leren:

• Verklein de stap van advies naar gedrag: Zorg dat je klaarstaat als verlengstuk van de eerstelijnszorg. Door direct aan te sluiten op het advies van de arts, help je de patiënt om de knop echt om te zetten naar een actieve leefstijl.
• Denk inclusiever dan je eigen vier muren: Niet iedereen stapt even makkelijk een fitnessclub binnen. Kijk hoe je als ondernemer ook actief kunt zijn in de leefomgeving van de buurt, bijvoorbeeld door buitenlessen of programma’s aan te bieden in openbare parken en buitensportvoorzieningen.

Conclusie

De Spaanse aanpak is heel praktisch: wacht niet op landelijk beleid, maar stap zelf naar lokale huisartsen en de gemeente om een direct doorverwijssysteem op te zetten. 

Door daarnaast je aanbod uit te breiden naar openbare buitenruimtes en buitensportvoorzieningen, haal je de drempel voor kwetsbare doelgroepen definitief weg en maak je van zorgadvies écht actief gedrag.

Zweden: beweging als medicijn

Zweden wordt in Europa gezien als hét schoolvoorbeeld van de integratie van beweging binnen de gezondheidszorg. 

Al decennialang werkt men daar met het concept Physical Activity on Prescription (FaR). Beweging wordt hier niet gezien als een leuk extraatje, maar als een volwaardig onderdeel van de medische behandeling en preventie. 

Bij chronische aandoeningen zoals obesitas, depressie, hypertensie en diabetes type 2 wordt fysieke activiteit expliciet ingezet als ‘medicijn’, vaak naast of zelfs in plaats van medicatie.

Belangrijkste inzichten

Het Zweedse FaR-model gaat aanzienlijk verder dan een traditionele doorverwijzing. Zorgprofessionals schrijven letterlijk een gepersonaliseerd ‘beweegrecept’ uit, volledig afgestemd op de medische situatie, leefstijl en motivatie van de patiënt. 

Dit recept is gebaseerd op wetenschappelijke, evidence-based richtlijnen. 

De patiënt krijgt dus een heel specifiek plan: welke activiteit geschikt is, met welke frequentie, duur en intensiteit, en hoe de voortgang wordt gemonitord.

De kracht zit in de keten: de uitvoering vindt plaats in nauwe samenwerking met een breed netwerk van professionals, waaronder fysiotherapeuten, leefstijlcoaches en erkende fitnesscentra. Omdat patiënten actief betrokken worden bij het opstellen van hun plan, stimuleert dit de eigen regie en therapietrouw op de lange termijn. 

Het model is bovendien vastgelegd in beleid en financiering. Ondersteund door regionale zorgstructuren en gerichte opleidingsprogramma’s voor ‘beweegzorg’.

Wat we hiervan kunnen leren:

• Zet in op gedragsverandering, niet alleen beweging: Een succesvol fitnesstraject voor een patiënt valt of staat met duurzame gedragsverandering. Betrek leden actief bij hun eigen beweegplan om de therapietrouw te vergroten.
• Spreek de taal van de zorg: Werk met een gedeelde kennisbasis en wetenschappelijk onderbouwde richtlijnen. Hoe beter jij kunt bewijzen dat je leden vooruitgaan, hoe serieuzer de zorgsector jou neemt als gezondheidspartner. 

Conclusie

De Zweedse methode is duidelijk: de toekomst van de fitnessbranche ligt in het aanbieden van structurele ‘beweegzorg’. Door je als ondernemer te richten op medisch onderbouwde programma’s en gerichte scholing voor je trainers, word je ook een betrouwbare zorgpartner. 

Zo positioneer je jouw club niet als sportlocatie, maar als een professional die impact meet, bewijst en écht onderdeel is van de medische keten.

Frankrijk: beweging als erkend medisch hulpmiddel

Frankrijk zet de afgelopen jaren flinke stappen om fysieke activiteit structureel te verbinden met de gezondheidszorg. 

Een belangrijk kantelpunt was de invoering van het beleid Sport sur Ordonnance. Dit betekent dat artsen onder bepaalde voorwaarden letterlijk lichamelijke activiteit kunnen voorschrijven aan mensen met chronische aandoeningen. 

Het land brengt hiermee een duidelijke boodschap: bewegen is een volwaardig onderdeel van de medische behandeling en het herstel.

Belangrijkste inzichten

In de praktijk worden patiënten met aandoeningen zoals diabetes, obesitas, hart- en vaatziekten of langdurige klachten via hun arts doorverwezen naar begeleide beweegprogramma’s. 

Waar het Zweedse model heel erg leunt op strakke, medische protocollen, kiest Frankrijk juist voor een bredere, publieke gezondheidsbenadering. De focus ligt hier sterk op het creëren van een netwerk waarin zorg en sport soepel op elkaar aansluiten.

Steeds meer Franse fitnesscentra haken hierop in door zich specifiek te certificeren. Ze ontwikkelen een gericht aanbod zoals medische fitness, small group training en leefstijlcoaching, uitgevoerd door speciaal opgeleide professionals (met zogenaamde APA-profielen). 

Het doel? De sportschool transformeren van een gewone sportlocatie naar een herkenbare, veilige en deskundige omgeving waar kwetsbare doelgroepen zich direct thuis voelen.

Wat we hiervan kunnen leren:

• Specialiseer je in specifieke doelgroepen: Zorg voor trainers die echt weten hoe ze mensen met chronische klachten of hersteltrajecten moeten begeleiden.
• Positioneer je club als een ‘veilige omgeving’: Neem de drempel weg voor mensen met medische klachten. Laat zien dat jouw sportschool een toegankelijke plek is waar zij veilig aan hun herstel kunnen werken.

Conclusie

De Franse aanpak laat zien dat de fitnessbranche een volwaardige partner kan zijn binnen het gezondheidsecosysteem. De grote uitdaging en kans voor de komende jaren ligt in de landelijke opschaling: het bouwen van een structureel netwerk waarin de sportsector en de zorg naadloos op elkaar aansluiten.

Duitsland: kwalitatieve leefstijlprogramma’s

Waar fitness in veel landen nog hoofdzakelijk wordt gezien als commerciële vrijetijdsbesteding, is er in Duitsland al langer sprake van een groeiende erkenning van beweging als essentieel onderdeel van preventieve gezondheidszorg.

Dit sluit aan bij het Duitse zorgmodel, waarin zorgverzekeraars, preventie en publieke gezondheid sterk met elkaar verweven zijn. 

Steeds meer Duitse fitnessclubs positioneren zich dan ook als een Gesundheitsstudio: centra waar training wordt geïntegreerd met coaching, medische fitness, vitaliteit en begeleiding voor specifieke doelgroepen.

Belangrijkste inzichten

Een belangrijk kenmerk van dit systeem is de actieve rol van zorgverzekeraars. Veel Duitse verzekeraars vergoeden (deels) gecertificeerde programma’s op het gebied van gezondheid, stressreductie, gedragsverandering en beweegstimulering. 

Om voor deze vergoeding in aanmerking te komen, moeten programma’s voldoen aan landelijke kwaliteitscriteria. Hierdoor ontstaat een structurele vraag naar kwalitatieve leefstijlprogramma’s.

Duitsland zet deze preventie niet alleen in op risicogroepen, maar juist ook op de algemene bevolking. De traditionele scheiding tussen fitness en eerstelijnszorg vervaagt steeds verder, mede doordat veel preventieprogramma’s via de werkgever lopen.

Wat we hiervan kunnen leren:

• Ontwikkel duidelijke kwaliteitsstandaarden: Maak als sector nog duidelijker welke fitnessclubs, personal trainers en leefstijlcoaches ‘zorggeschikt’ zijn. Eenduidige criteria openen de deur naar het zorgdomein.
• Maak preventie breed toegankelijk: Richt je niet alleen op specifieke risicogroepen. Verlaag de financiële en praktische drempels voor de hele populatie om deel te nemen aan leefstijlverbetering.
• Word partner in duurzame inzetbaarheid: Verbind fitness en preventie veel meer aan werkgevers en de arbo. Veel winst valt te behalen door programma’s direct via de werkvloer aan te bieden.

Conclusie

In Duitsland is preventie officieel geregeld en vergoed. De les voor Nederland? Stap af van het ‘sport en leisure’-imago en transformeer je club naar een gezondheidscentrum via een mix van fitness, zorg en coaching. 

Als we in Nederland de financiering van preventie versterken, worden beweegprogramma’s voor iedereen toegankelijk.

Verenigd Koninkrijk: bewegen is geen vrijblijvend advies

Het Verenigd Koninkrijk (VK) geldt al jaren als een van de voorlopers in Europa als het gaat om het structureel verbinden van beweging met de gezondheidszorg. 

Met het bekende en bewezen model Exercise on Referral kunnen huisartsen en eerstelijns zorgverleners patiënten met overgewicht, diabetes type 2, milde mentale klachten of beginnende hart- en vaatziekten gericht doorverwijzen naar erkende beweegprogramma’s. Hiermee fungeert de fitnesssector als een direct verlengstuk van de zorgketen.

Belangrijkste inzichten

De kracht van het Britse model ligt in de praktische en laagdrempelige uitvoering via lokale fitnessclubs, leisure centres en gemeentelijke sportfaciliteiten. Patiënten krijgen geen vrijblijvend advies, maar een concreet, persoonlijk afgestemd programma onder toezicht van gekwalificeerde exercise specialists.

Net als in Frankrijk en Duitsland ligt de focus hier op het bereiken van de échte niet-sporter (senioren, chronisch zieken) door een veilige setting en begeleiding op maat te bieden. 

Organisaties zoals UK Active zetten zich in om de fitnesssector integraal onderdeel te maken van de nationale gezondheidsstrategie, ondersteund door lokale zorgnetwerken (NHS, gemeenten en sportaanbieders).

Wat we hiervan kunnen leren:

• Maak van advies een voorgeschreven interventie: In plaats van “u zou meer moeten bewegen”, werkt een concreet, voorgeschreven programma met duidelijke verwijsroutes vanuit de huisarts veel urgenter en serieuzer.
• Bouw lokale ecosystemen: Organiseer de zorg dicht bij de leefomgeving. De huisarts verwijst, de lokale club voert uit, en de gemeente faciliteert.
• Meten is weten: Stuur actief op deelname, gezondheidsuitkomsten en kostenbesparing om de impact van fitnessinterventies richting beleidsmakers en zorgverzekeraars te bewijzen.

Conclusie

Volgens de Britten is bewegen geen vrijblijvend advies, maar een vast onderdeel van de behandeling. Hier kan Nederland op inspelen door te stoppen met losse, projectmatige initiatieven. 

Door bestaande elementen zoals de GLI, buurtsportcoaches en fitness te verbinden tot één landelijk, structureel gefinancierd ecosysteem.

De vakantie is voorbij, tijd voor de Nederlandse fitnesssector om op te staan

De internationale reis door Europa heeft ons zeker wijzer gemaakt. Het is duidelijk dat de fitnessbranche allang geen sector meer is van alleen sport en ontspanning. 

Van de pragmatische, lokale netwerken in Spanje tot de strakke, medisch onderbouwde beweegrecepten in Zweden: overal om ons heen transformeren fitnessclubs succesvol tot essentiële partners in de gezondheidszorg. 

Bewegen is een medicijn en de fitnessvloer is het verlengstuk van de spreekkamer.

In Nederland liggen de kansen voor het grijpen, maar de versnippering houdt ons nog te vaak tegen. 

Wacht niet op landelijk beleid of ingewikkelde wetgeving. De transformatie begint lokaal. Spreek als ondernemers de taal van de zorg, investeer in gecertificeerde kwaliteitsstandaarden en zoek actief de samenwerking op met huisartsen en gemeenten. Zo bouwen we zelf het gezondheidsecosysteem van de toekomst.

Laten we de drempels voor de niet-sporter en de patiënt definitief wegnemen en bewijzen welke maatschappelijke impact en kostenbesparing wij kunnen realiseren. 

Lees hier meer over fitness in de rest van Europa. Heb je verder nog vragen? Neem dan zeker even contact met ons op!

Auteur: Melanie Verbueken, namens NL Actief.