Fitness met een beperking: {complete gids voor 2026}

Een fitnessclub waar werkelijk iedereen zich thuis voelt. Geen plek die alleen bestemd is voor de ‘fitte’ medemens, maar een omgeving waar de kracht van fitness volledig tot zijn recht komt.

Bij NL Actief hebben we een ambitieuze stip op de horizon: we willen doorgroeien naar 6 miljoen actieve fitnesessers in Nederland. Om dat doel te bereiken, kunnen we het ons simpelweg niet veroorloven om mensen aan de zijlijn te laten staan.

Mensen met een beperking vormen een substantieel en groeiend deel van onze bevolking. Voor jou als fitnessondernemer is inclusiviteit daarom niet alleen een morele plicht, maar bovenal een enorme strategische kans.

De realiteit is dat fitness voor ruim 2 miljoen Nederlanders momenteel nog voelt als een onbereikbaar doel. Dat is zonde, want deze ‘nieuwe fitnesser’ met een beperking is geen patiënt, maar een loyale klant met een specifieke hulpvraag.

In dit blogartikel nemen we je mee in de enorme omvang van deze doelgroep, de cijfers én geven we je praktische tips om jouw fitnessclub klaar te maken voor een inclusieve toekomst.

De enorme omvang van de doelgroep mensen met een beperking

Wanneer we spreken over ‘sporten met een beperking’, denken veel ondernemers nog aan een kleine niche. De data van onder andere het Mulier Instituut, laten echter een heel ander beeld zien.

In Nederland hebben ruim 2 miljoen mensen een beperking. Kijken we breder en rekenen we volgens het CBS ook mensen met chronische aandoeningen mee? Dan spreken we zelfs over 60% van de bevolking. Dit is geen groep die je kunt negeren: dit is de toekomst van je ledenbestand.

Specifieke doelgroepen voor fitness met een beperking

Om deze doelgroep gericht te kunnen bedienen, is het essentieel om te begrijpen wie zij zijn. De diversiteit is groot:

• Lichamelijke beperking: 1 op de 8 Nederlanders (12 jaar en ouder) heeft een matige of ernstige beperking in horen, zien of bewegen. Onder lichamelijke beperking verstaan we motorische beperkingen, chronische aandoeningen, visuele en auditieve beperkingen.
• Verstandelijke beperking: Ongeveer 440.000 mensen hebben een verstandelijke beperking (IQ <75). Zij zoeken vaak naar structuur, veiligheid en een prikkelarme omgeving.
• Psychosociale beperking: Emotionele, gedrags- of sociale problemen die functioneren beperken, bijvoorbeeld autisme, ernstige depressie of persoonlijkheidsstoornis. Maar liefst 1 op de 4 volwassenen krijgt te maken met psychische aandoeningen, zoals depressie of autisme. Voor hen is fitness vaak een cruciaal onderdeel van hun mentale herstel.

Alle feiten en cijfers over mensen met een beperking in de sport vind je hier.

Het onbenutte potentieel van sporters met een fysieke beperking en verstandelijke beperking

De cijfers rondom de beweegrichtlijnen leggen de vinger op de zere plek, maar tonen ook direct waar jouw groeikansen liggen.

Terwijl 54% van de gemiddelde Nederlanders de wekelijkse beweegnorm haalt, is dit bij mensen met een fysieke beperking slechts 34%.

“Dit gat van 20% is geen gebrek aan motivatie, maar een gebrek aan passend aanbod. Hier ligt de directe groei voor de fitnessondernemer.”

Dit verschil van 20% representeert honderdduizenden potentiële sporters die wel willen, maar de juiste faciliteiten of begeleiding missen. Voor een fitnesscentrum betekent dit een enorm onbenut potentieel.

Mensen met een beperking zijn vaak bovengemiddeld loyaal aan een club waar zij zich eenmaal begrepen en welkom voelen. Inclusiviteit is daarmee niet alleen sociaal wenselijk, het is ook een slimme business case.

Waarom investeren in aangepast sporten loont als fitnessondernemer

In de fitnessbranche praten we vaak over retentie en marktpenetratie. Maar als we echt willen groeien als sector, moeten we kijken naar de Sociaal-Economische Waarde (SEW) van ons aanbod.

Onderzoek van Rebel, in opdracht van Kenniscentrum Sport & Bewegen, bewijst dat de maatschappelijke waarde van een sportende burger met een beperking significant hoger is dan die van een gemiddelde sporter.

De Sociaal-Economische waarde van een lid met een beperking

Voor jou als fitnessondernemer vertaalt deze waarde zich in een ijzersterke positie. De cijfers laten zien dat beweging bij deze doelgroepen direct zorgkosten bespaart en de zelfredzaamheid vergroot:

• Fysieke beperking: De SEW is gemiddeld 15% hoger dan bij een gemiddelde Nederlander. De waarde per sportend leven ligt tussen de €35.000 en €115.000 (met een gemiddelde van €75.000). Dit komt door een sterke daling in secundaire aandoeningen en een hogere participatiegraad.
• Verstandelijke beperking: De maatschappelijke waarde is 14% tot wel 60% hoger. Vooral in de leeftijdsgroep 55+ is het verschil met de gemiddelde Nederlander enorm. Beweging is hier de beste preventie tegen vroegtijdige achteruitgang en eenzaamheid.

Van fitnessclub naar cruciale zorgpartner

Waarom maken deze cijfers voor jou het verschil? Omdat de taal van maatschappelijke organisaties, overheden en zorgverzekeraars aan het veranderen is. Zij sturen steeds vaker op SROI (Social Return on Investment).

Wanneer jij kunt aantonen dat jouw fitnessclub toegankelijk en inclusief is en een speciaal sportaanbod heeft voor mensen met een beperking, verander je in de ogen van de gemeente van een ‘commerciële aanbieder’ in een cruciale partner binnen het lokale preventieakkoord.

Dit opent deuren naar:

• Lokale subsidies: Gemeenten hebben budgetten voor het stimuleren van sport bij kwetsbare groepen.
• Zorgfinanciering: Verzekeraars kijken steeds vaker naar gecombineerde leefstijlinterventies waarbij fitness als preventieve zorg wordt ingezet.
• Doorverwijzingen: Huisartsen en fysiotherapeuten verwijzen hun patiënten met een gerust hart door naar een club die aantoonbaar inclusief is en de juiste kennis in huis heeft.

Ontdek hier hoe je via NL Actief een Preventiecentrum kunt worden.

Fitness als essentieel medicijn en preventieve zorg

Bij NL Actief zeggen we het al langer: fitness is geen hobby, het is een essentieel onderdeel van de Nederlandse gezondheidszorg.

Het voorkomen van secundaire aandoeningen

Mensen met een beperking hebben een verhoogd risico op zogeheten ‘secundaire aandoeningen’. Dit zijn ziektes die ontstaan als gevolg van een inactieve leefstijl die vaak gepaard gaat met hun beperking.

Door als fitnessondernemer een specifiek sportaanbod te creëren, speel je een cruciale rol in de preventie hiervan:

• Fysieke beperking: Regelmatige krachttraining en cardiovasculaire belasting verkleinen de kans op diabetes type 2, osteoporose en coronaire hartziekten aanzienlijk. Voor een rolstoelgebruiker kan een verbeterde schouderstabiliteit het verschil betekenen tussen afhankelijkheid en jezelf kunnen voortbewegen.
• Verstandelijke beperking: Structurele beweging levert een significante winst op het gebied van mentaal welzijn. Het verlaagt de kans op depressie en heeft een bewezen preventieve werking tegen vroegtijdige dementie.

Van zorgkosten naar zelfstandigheid

Fitness is de enige sport die zo specifiek schaalbaar is dat je de belastbaarheid per individu kunt instellen. Hiermee transformeer je jouw club van een ‘sportschool’ naar een preventiecentrum.

Wanneer een lid door jouw begeleiding weer zelfstandig de boodschappen kan doen of minder medicatie nodig heeft, creëer je een loyaliteit die met geen enkel marketingbudget te koop is. Je biedt geen lidmaatschap aan, je biedt onafhankelijkheid.

Zo word je een NL Actief erkend preventiecentrum 🚀

Het proces is geen ingewikkeld doolhof, maar een gezamenlijk traject naar professionalisering. Samen tillen we jouw club naar een hoger plan.

• Deskundig personeel: Zorg voor trainers met de juiste kwalificaties (niveau 4+ en specifieke bijscholing voor chronische aandoeningen).
• Protocollering: Werk met wetenschappelijk onderbouwde beweegprogramma’s voor doelgroepen, zoals diabetes, obesitas of reuma.
• Audit en certificering: Je doorloopt een onafhankelijke audit via de Stichting LERF om de kwaliteit te borgen.
• Samenwerking in de wijk: Bouw aan je netwerk met lokale zorgverleners en verzekeraars

Zet vandaag de eerste stap en bekijk alle criteria en voordelen van certificering op onze website. Samen maken we van Nederland de vitaalste natie! Ontdek hier alles over de erkenning tot Preventiecentrum

Strategie 2030 – Sporten met een handicap vanzelfsprekend

In 2030 moet sporten voor mensen met een beperking net zo vanzelfsprekend zijn als voor iedereen zonder beperking. Dat is de kern van de Landelijke Strategie 2030, die door ruim 50 organisaties – waaronder NL Actief – is ondertekend.

Volgens de laatste Monitor van het Mulier Instituut zijn we op de goede weg. En nee, de verandering vindt niet plaats aan de vergadertafels in Den Haag, maar op jouw fitnessvloer.

NL Actief zit namens jou aan tafel om de randvoorwaarden te verbeteren. Denk aan lobbyen voor betere vergoedingen voor sporthulpmiddelen, toegankelijkere accommodaties en het versterken van het netwerk rondom de sporter.

Als fitnessondernemer ben jij de onmisbare schakel om de match tussen vraag en aanbod lokaal te maken.

7 tips voor een inclusieve fitnessclub

De ambitie om naar 6 miljoen fitnessers te groeien, vraagt om actie op lokaal niveau. Maar waar begin je? Inclusiviteit hoeft niet ingewikkeld te zijn, zolang je het maar strategisch aanpakt.

Gebruik deze 7 handvatten om jouw fitnessclub klaar te stomen voor de ‘nieuwe fitnesser’.

1. De jeugd met een beperking heeft de toekomst in de sport

Een opvallend cijfer uit de statistieken: maar liefst 62% van de kinderen met een beperking is een jongen. Voor deze doelgroep, die vaak in het speciaal onderwijs (VSO) zit, is een vroege start in de sportschool essentieel voor een leven lang bewegen.

Deze jongeren zoeken geen ‘zorgomgeving’, ze zoeken een stoere fitnessomgeving waar ze erbij horen. Ze willen trainen zoals hun leeftijdsgenoten.

Door je fitnessclub open te stellen voor clinics vanuit het speciaal onderwijs, verlaag je de drempel en zorg je voor een loyale doelgroep voor de komende decennia.

2. Werk samen met de buurtsportcoach ‘aangepast sporten’

Je staat er niet alleen voor. Veel gemeentes werken met buurtsportcoaches die gespecialiseerd zijn in aangepast sporten. Zij kennen de doelgroep, weten welke subsidies er beschikbaar zijn en kunnen potentiële leden direct naar jouw club doorverwijzen.

Actie: Nodig de buurtsportcoach uit voor een kop koffie en laat zien welke aanpassingen jij al hebt gedaan (of van plan bent).

3. Zet in op Erkende Sport- en Beweeginterventies

Er zijn tal van bewezen methodieken en succesfactoren beschikbaar om mensen met een beperking duurzaam aan het bewegen te krijgen.

Denk aan programma’s die focussen op zelfvertrouwen en sociale binding. Door gebruik te maken van deze ‘erkende interventies’, vergroot je de kans op financiering vanuit de gemeente of zorgverzekeraar.

4. Ontzorg op het gebied van hulpmiddelen en financiën

De drempel is vaak niet de wil om te sporten, maar de logistiek eromheen. Een drempelvrije entree is de basis, maar echte toegankelijkheid zit in de details.

Kijk eens kritisch naar je faciliteiten: is het invalidentoilet ook écht toegankelijk, of fungeert het momenteel als extra opslaghok voor fitnessmatjes?

Financiën: Ken de lokale regelingen voor vervoer en contributie (zoals het Jeugdfonds Sport & Cultuur). Als jij de ondernemer bent die dit voor de klant uitzoekt, neem je de grootste drempel direct weg.

Hulpmiddelen: Wijs je leden op Uniek Sporten Hulpmiddelen. Hier kunnen zij ondersteuning krijgen bij de aanvraag van bijvoorbeeld een sportrolstoel of prothese. Een investering in een hulpmiddel verdient zich maatschappelijk 4,5x terug!

5. Borg kwaliteit door je fitnesstrainers op te leiden voor sporten met een handicap

Kennis is het krachtigste middel om angst bij de sporter (en de trainer) weg te nemen. Een instructeur die weet hoe hij moet omgaan met NAH (Niet-Aangeboren Hersenletsel), autisme of fysieke beperkingen, straalt autoriteit en rust uit.

• Investeer in opleiding: Zorg dat je team de basiskennis heeft van specifieke hulpvragen. NL Actief biedt hiervoor gerichte brancheopleidingen aan.

• Maatwerk als standaard: Leer je trainers dat de kracht van fitness in de aanpasbaarheid zit. Elke oefening heeft een regressie die wél haalbaar is.

6. Maak je inclusieve fitnessaanbod zichtbaar via het ‘Erkend Aanbod’ van NL Actief

Een inclusief aanbod is alleen waardevol als de doelgroep het kan vinden. Zorg dat je profiel op het Erkend Aanbod van NL Actief volledig up-to-date is.

Geef specifiek aan welke faciliteiten je hebt: is er een invalidentoilet (dat niet als opslaghok dient)? Zijn er instructeurs met kennis van NAH of autisme?

• Vermeld specifiek welke faciliteiten aanwezig zijn (bijv. lift, ringleiding, prikkelarme uren).
• Geef aan welke gecertificeerde specialismen jouw instructeurs in huis hebben. Hoe specifieker jij bent, hoe sneller de match wordt gemaakt.

7. Inclusieve fitnessmarketing met impact

Fitnessmarketing is in de kern pure psychologie. Een potentiële klant maakt binnen enkele seconden de balans op: “Is dit een plek voor mij?”

Als je website en social media-kanalen alleen maar gevuld zijn met ‘superfitte’ atleten en high-performance beelden, is de onbewuste conclusie van iemand met een beperking snel getrokken: “Ik hoor hier niet thuis.”

• Gebruik authentiek beeldmateriaal: Laat echte mensen in je club zien die trainen met een prothese, in een rolstoel of met een personal trainer. Juist de beelden van progressie en plezier stralen de juiste boodschap uit. Ongeacht het startpunt.
• Focus op ‘storytelling’: Deel de reis van je leden. Laat bijvoorbeeld een lid aan het woord die door jouw begeleiding weer zelfstandig naar de supermarkt kan lopen. Focus in deze verhalen niet op de beperking, maar op de overwinning en de herwonnen autonomie. Niets werkt zo drempelverlagend als een herkenbaar succesverhaal.
• Pas je tone of voice aan: Gebruik inclusieve taal in je advertenties en op je website. Laat zien dat je hun taal spreekt en hun uitdagingen begrijpt zonder hen in een uitzonderingspositie te plaatsen.
• Maak je website digitaal toegankelijk: Inclusieve marketing begint bij de techniek. Is je website leesbaar voor mensen met een visuele beperking (contrast) en zijn je video’s ondertiteld voor slechthorenden? Kleine aanpassingen in je CMS maken een wereld van verschil in de eerste kennismaking.

Praktijkvoorbeeld: Pieter Schuitmaker en ‘Fitness zonder Grenzen’

Theorie en cijfers zijn essentieel, maar de praktijk is waar het hart van onze branche klopt. Een inspirerend voorbeeld van hoe passie en professionaliteit samenkomen, vinden we in Epe bij NL Actief lid Pieter Schuitmaker van Fitness zonder Grenzen.

Pieter is niet alleen een ondernemer en leefstijlcoach, hij is ook een ervaringsdeskundige die de kracht van fitness aan den lijve heeft ondervonden.

Pieter heeft een unieke lichamelijke uitdaging: hij is de enige ter wereld met zowel een scoliose als een kyfose (verkrommingen van de wervelkolom). Ondanks de sombere voorspellingen van artsen, vocht hij zich terug, leerde lopen en werd fysiek sterk.

Zijn missie? Diezelfde kracht overbrengen op anderen. Na het afronden van zijn Fitnesstrainer A en B opleidingen, startte hij zijn eigen studio.

“Ik weet wat mensen met een beperking doormaken. Fitness heeft mijn leven fysiek en mentaal veranderd. Dat gun ik anderen ook,” aldus Pieter.

Laat je inspireren door het verhaal van Pieter!

Claim je plek op de kaart: Maak de match met 2 miljoen Nederlanders

De weg naar de 6 miljoen fitnessers loopt via de 2 miljoen Nederlanders die nu nog te vaak aan de zijlijn staan.

De cijfers zijn helder. De sociaal-economische waarde van een sporter met een beperking is gigantisch, de gezondheidswinst is onmiskenbaar en de strategische kansen voor jou als ondernemer liggen voor het oprapen.

Door drempels weg te nemen, je personeel te scholen en jezelf te positioneren als zorgpartner, transformeer je jouw club in een onmisbare schakel van de Nederlandse preventieve zorg.

Maak jouw fitnessclub inclusief

Ben jij klaar om deze doelgroep te verwelkomen? Zorg dan dat de buitenwereld je kan vinden.

Meld je aan voor het ‘Erkende Aanbod’. Geef specifiek aan welke inclusieve faciliteiten en specialismen jouw club biedt en zet de volgende stap als NL Actief Preventiecentrum.

Auteur: Melanie Verbueken